Tıp, Sağlık & Ezcacılık

Sonuçları Filtrele Seçki
115
Yasemin İflaz
Teşekkür (3)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Halk arasında aşıdan sonra birkaç gün duş alınmaması gerektiği yönünde yaygın bir görüş var. Bu görüşün doğruluğunu ve ortaya çıkış sebebini merak ediyorum.
Öne Çıkarılan Cevap Öne Çıkarılan Cevap

Bu, özellikle de Türkiye'de sıcak ve soğukla ilgili tuhaf inançlarımızın uzantısı olarak gelişen tamamen yanlış bir düşünce ve herhangi bir bilimsel temeli bulunmuyor. Aşı olduktan sonra dilediğiniz gibi duş alabilir veya banyo yapabilirsiniz.[1] Bu, aşının etkisini herhangi bir şekilde değiştirmeyecektir. Hatta birçok aşının yan etkilerinden biri olan ateş yükselmesine karşı ılık bir duş almak size daha iyi hissettirebilir.[2]

Bu inancın temelinde, aşırı yüksek sıcaklıklarda (kaynar sıcaklıkta) duş alan kişilerin derisinin yanması sonucu aşı bölgesinde de kızarıklıkların artacağı gibi absürt bir fikir yatmaktadır - ki bu da aşıyla ilgili değil, su sıcaklığının kendisi ve derinizle ilgili bir problemdir.[3] Ancak bu kadar sıcak duş almak, zaten aşı etkinliğini değiştirmekten çok daha önemli zararlar verecektir. Normal bir şekilde duş almanın herhangi bir zararı yoktur. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Dilek Arman şöyle diyor:[3]

"Aşıdan sonra duş alınmaması, kişilerin mantık yolu ile oluşturdukları bir önlem olsa gerek. Aşı sonrasında aşırı sıcak duş almak, sadece lokal reaksiyon riskini artırabilir. Ancak bunun dışında, “Herhangi bir aşı sonrası duş alınmaz” diye bilimsel bir bilgi yok. Çünkü aşı uygulaması sonrasında cilt açıklığı hızla kapanıyor, buradan vücuda mikrop girmesini beklemiyoruz."

6
Teşekkür (6)
Paylaş
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır. Ayrıca bu cevap, COVID-19 ve Aşılar soru dizisi içinde yer almaktadır.
Devamını Göster
25
Serkan Serkan
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Arkadaşlar bu sene 11. Sınıfım ve YKS'ye şimdiden çalışacağım bü yüzden sabah erken kalkmayı düşünüyorum. Çok yatmak benim uykumu daha çok getiriyor. Yani az uyumam benim için sıkıntı değil. Daha iyi hissediyorum kendimi. Ama düşündüğüm birşey var ben ne kadarda iyi hissetsem de az uyumak vücuduma zarar verir mi? Ben farketmeden.
Reklamı Kapat
35
Fatih Rüt
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
İnsanlar olarak yaptırdıktan sonra hemşireler 2 gün boyunca duş almayı tavsiye etmiyor. Bunun nedeni nedir? Aşılı bölgeye su değmesinin ne gibi bir zararı olabilir? Sorun su değilse farklı bir nedenden ötürü mü tavsiye edilmez?
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat
870
Hakan Efe
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Cevap

Uygun önlemlerle anal seks çoğunlukla güvenlidir. Bununla birlikte, vajinal veya oral sekste bulunmayabilecek farklı potansiyel riskler vardır. Örneğin, anüs, cilt yaralanmaları gibi rahatsızlık ve sürtünme ile ilgili endişeleri azaltmak için doğal olarak kendini yağlayamaz.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon (CYBE) riskini de artırabilir . Örneğin, derinin anal seks sırasında vajinal sekse göre yırtılma olasılığı daha yüksek olduğundan, CYBE yayma olasılığı daha yüksektir.

Bunlara örnek olarak klamidya , bel soğukluğu , hepatit , HIV ve herpes dahildir.

Anal seks, bazı insanlar için güvenli ve zevkli bir ilişki seçeneği olabilir. Kişi su bazlı kayganlaştırıcı kullanmak gibi önlemler alırsa riskleri en aza indirebilir.

Anal seksle ilgili herhangi bir rahatsızlık hakkında bir partnerle iletişim kurmak, sürtünmeye bağlı yaralanma olasılığını da azaltabilir.

Ayrıca tek eşli cinsel ilişkide olmayanlar veya hamilelikten kaçınmak isteyenler CYBE bulaşma ve hamilelik riskini en aza indirmek için prezervatif kullanmalıdır.

Yani kısaca "vajinal seks"e göre biraz daha önlem alınmalıdır.

Bu önlemlerden başlıcaları şunlar olabilir:

1.) Sürtünmeye bağlı yırtılmaları en aza indirmek için su bazlı bir yağlayıcı kullanın.

2.) Anal seksten vajinal sekse geçiyorsanız, her birine farklı bakteri formları sokmaktan kaçınmak için prezervatifleri değiştirin.

3.) Bir kişi yeterli yağlama sağlayana kadar yavaşça hareket edin.

4.) Bir kişi ağrı veya rahatsızlık hissederse anal seksi yavaşlatın veya durdurun.

5.) Spermisit kullanmak da anal tahriş riskini artırabilir. İnsanlar anal seks sırasında onlardan kaçınmalıdır. vb.

136 görüntülenme
1
Teşekkür (2)
Paylaş
Devamını Göster
9K
Ninja 266
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Cevap

WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tanımlamasına göre bir pandemi ancak aşağıdaki 3 koşulu sağladığında başlamış sayılır:

1.) Nüfusun daha önce maruz kalmadığı bir hastalığın ortaya çıkışı

2.) Hastalığa sebep olan etmenin insanlara bulaşması ve tehlikeli bir hastalığa yol açması

3.) Hastalık etmeninin insanlar arasında kolayca ve devamlı olarak yayılması

Bir hastalık veya tıbbi durum sadece yaygın olması ve çok sayıda insanın ölümüne yol açması nedeniyle pandemi olarak nitelendirilemez, aynı zamanda bulaşıcı olması gereklidir. Örneğin kanser, insanlarda çok sayıda ölüme sebep olan bir hastalık olmasına rağmen bulaşıcı olmadığı için pandemi olarak adlandırılmamaktadır (Bazı kanser türlerinin bulaşıcı etmenler tarafından ortaya çıkabildiği unutulmamalıdır).

2
Teşekkür (2)
Paylaş
Devamını Göster
210
Muhammed Ertaş
Teşekkür
Hatırla
Takip (2)
Paylaş
Günce yaklaşık 5-6 saat bluetooth kulak içi kulaklık kullanıyorum zararlı mı zararlı ise ne kadar bi zarar veriyor.
1,965
Anıl Ölmez
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Ulnar sinir yüzünden el içinde uyuşma ağrı gözlemlenir mi? Tedavisi için ameliyat şart mıdır? Tehşis bir kere konulursa sinir tekrar aynı işlevini yerine getirebilir mi? Ortlama iyileşme süresi ne kadardır?
560
Kemal Türk
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Merhaba, maalesef ki test sonucum pozitif çıktı. Bir kaç gün öncede aşı olmuştum, hastalığı atlatınca vücudumda kalıcı bi hasar kalır mı?
Öne Çıkarılan Cevap Öne Çıkarılan Cevap

COVID-19'a yakalananların uzun dönem yan etkiler deneyimlemesi garanti değil; ancak hastaların %10-35 arasının COVID-19 semptomlarını klinik iyileşmeden sonra da gösterdiği düşünülmektedir.[1][2][3][4][5][6] Ayrıca vakaların %63'ünün hastalığı klinik olarak atlattıktan 6 ay sonra bile en az 1 COVID-19 semptomunu göstermeye devam ettiği görülmektedir.[7]

Buna "Uzun COVID" adı veriliyor ve araştırmaların bulgularına göre, hastalığın atlatılmasından aylar sonra bile bitkinlik, nefes darlığı, göğüs ağrısı, öksürükler, karın ağrıları görülmeye devam edilebiliyor. Özellikle de koku duyusunu yitiren kişilerin, hastalığı atlatması sonrasında koku duyularını geri kazanmalarına rağmen koku algılarının kalıcı olarak değiştiği ve birçok koku ve tadı eskisi gibi alamadıklarını, hastalık öncesi sevdikleri yiyecekleri ve kokuları tadıp koklamaya dayanamadıkları da bildirilen Uzun COVID semptomları arasındadır.[8][9]

Elbette yukarıdaki istatistikler çerçevesinde, her hastanın bunu deneyimlemeyeceği söylenebilir; ancak birçok hastanın en azından 1 veya birkaç semptomu hastalığı atlattıktan sonra da deneyimlemeye devam edeceği söylenebilir.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır. Ayrıca bu cevap, COVID-19 ve Aşılar soru dizisi içinde yer almaktadır.
Devamını Göster
Reklamı Kapat
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Öne Çıkarılan Cevap Öne Çıkarılan Cevap

Hayır. Basit bir kronoloji bunu bariz bir şekilde gösterecektir:

  • Alfa varyantı ilk olarak Birleşik Krallık'ta Eylül 2020'de keşfedildi. Birleşik Krallık'ta ilk aşılama 8 Aralık 2020'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 3 ay sonra başladı.
  • Beta varyantı ilk olarak Güney Afrika'da Mayıs 2020'de keşfedildi. Güney Afrika'da ilk aşılama 12 Şubat 2021'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 9 ay sonra başladı.
  • Gama varyantı ilk olarak Brezilya'da Kasım 2020'de keşfedildi. Brezilya'da ilk aşılama 17 Ocak 2021'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 2 ay sonra başladı.
  • Delta varyantı ilk olarak Hindistan'da Ekim 2020'de keşfedildi. Hindistan'daki ilk aşılama 16 Ocak 2021'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 1 ay sonra başladı.

Görülebileceği gibi, bu yazının girildiği gün itibariyle baskın olmuş veya olan varyantların istisnasız olarak hepsi aşılamadan aylar önce evrimleşmiştir. Çünkü varyant evrimini tetikleyen ana unsur aşılama değil, gerekli önlemlerin alınmaması sonucu aşısızlar arasında virüsün yayılmasıdır.

Bu cevabın girildiği sırada gözetimde tutulan yeni varyantlar için de sonuç değişmemektedir:

  • Eta varyantı ilk olarak Nijerya'da 2 Mart 2021'de, Birleşik Krallık'ta 8 Aralık 2020'de keşfedildi. Nijerya'da ilk aşılama 2 Mart 2020'de yapıldı (Birleşik Krallık'ta 8 Aralık 2020'de). Aşılama, varyant evrimiyle en iyi ihtimalle aynı ay içinde yapıldı veya evriminden 3 ay sonra başladı.
  • Iota varyantı ilk olarak ABD'de Kasım 2020'de keşfedildi. ABD'de ilk aşılama 14 Aralık 2020'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 1 ay sonra başladı.
  • Kappa varyantı ilk olarak Hindistan'da Ekim 2020'de keşfedildi. Hindistan'daki ilk aşılama 16 Ocak 2021'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 3 ay sonra başladı.
  • Lambda varyantı ilk olarak Peru'da Ağustos 2020'de keşfedildi. Peru'da ilk aşılama 9 Şubat 2021'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 6 ay sonra başladı.
  • Mu varyantı ilk olarak Kolombiya'da Ocak 2021'de keşfedildi. Kolombiya'da ilk aşılama 17 Şubat 2021'de yapıldı. Aşılama, varyant evriminden 1 ay sonra başladı.

Yeni varyantlara neden olan şey, aşılar değil, mutasyonlardır. Mutasyonlar, bir organizmanın genlerinde meydana gelen rastgele değişimlerdir. Mutasyonlar, rastgele bir şekilde ve birbirinden (ve genlerden) bağımsız olarak meydana gelir. Çoğu mutasyon, kopyalanma hatası olarak yaşanır; dolayısıyla virüsün kopyalanmasına izin verdiğimiz müddetçe, mutasyon riski de artacaktır. Virüsün daha kolay yayıldığı yerlerde yeni varyantların evrimleşme riski daha yüksektir. Aşılanma, virüs yayılımını yavaşlattığı için, varyant evrimini de kısıtlamaktadır.

Bu noktadan sonra aşılama sonrası yeni varyantlar evrimleşse bile, bu varyantların evrimleşme nedeninin aşılama olduğunu söylemek mümkün gözükmemektedir.

4
Teşekkür (2)
Paylaş
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır. Ayrıca bu cevap, COVID-19 ve Aşılar soru dizisi içinde yer almaktadır.
Devamını Göster
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın