İçerikler - Sayfa 15

Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan yeni bir Bristol Üniversitesi çalışmasına göre dikence balıkları, bulanık sularda yiyecek bulmalarına yardımcı olmak için sosyal davranışlarını değiştirebiliyorlar.

Biliyoruz ki nehirlerdeki ve denizlerdeki sular, kristal berraklığından yoğun bir bulanıklığa kadar değişkenlik gösterebilir. Algler, çamur ve alüvyon gibi küçük parçacıkların neden olduğu su bulanıklığı, tarım, madencilik, inşaat ve diğer kirlilik türleri nedeniyle birçok nehirde ve kıyı sularında giderek artıyor. Bulanık su görüş mesafesini azalttığı için sucul hayvanların yiyeceklerini, dostlarını veya düşmanlarını görmesini zorlaştırabiliyor.

İki kara delik çarpışıp birleştiğinde yeni oluşan kara delik tıpkı bir çan gibi çınlar ve zamanla sönümlenen, belirli frekanslara sahip kütleçekimsel dalgalar yayar. Çınlama olarak adlandırdığımız bu kısa süreli ve sönümlenen dalga deseni, kara deliklerin etrafında nelerin saklandığına dair sırlar barındırıyor olabilir.

Einstein'ın en basit kara delik türü için koyduğu temel kurallara göre, çınlama dalgalarının yalnızca iki şeye bağlı olduğunu biliyoruz: kara deliğin kütlesi ve dönüş hızı. Peki ya kara deliklerin etrafında gizli bir madde varsa? Eğer öyleyse bu maddenin çınlama dalgalarının özelliklerini de etkilemesini bekleriz. Sonuç olarak çınlama dalgaları kara deliği çevreleyen gizli madde hakkında bilgi barındırıyor olabilir. Teorik fizikte bu fazladan yapıya genellikle "kara delik saçı" (İng: "black hole hair") adını veriyoruz.

Enfekte bireylerden havaya yayılan tüberküloz bakterileri kuruyarak bulaşıcılık açısından sadece kızamıktan sonra ikinci sırada yer alan enfeksiyöz parçacıklara dönüşüyor. Weill Cornell Medicine bünyesindeki araştırmacılar, bakterilerin yalnızca kurumaya dayanmasını sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda antibiyotik direnciyle bağlantılı mutasyonlar üretmesine olanak tanıyan belirli mekanizmalar keşfettiler. Bizim de detaylarını incelediğimiz bu yeni bulgular, hastalığın bulaşmasının sadece bakterilerin insanlar arasındaki pasif bir hareketinden ibaret olmadığını; patojenin evrimleştiği aktif bir dönem olabileceğini gösteriyor.

Mycobacterium tuberculosis (MTb) bakterisinin neden olduğu bir akciğer enfeksiyonu olan tüberkülozun, her yıl dünya çapında yaklaşık 11 milyon insanı etkilediğini ve 1,2 milyon civarında ölüme yol açtığını biliyoruz.

Birçoğumuz bir evcil kediyi kendimize çekebilmenin tek yolunun üzerimize balık kokusu sürmek olduğunu düşünürüz. Öte yandan, bazı insanların adeta bir kedi mıknatısı olduğunu görürüz. Dışarı adım atmaları yetiyor, rastgele kediler onları sokak boyunca takip edebiliyor. Görünüşe göre bazı insanların kediler tarafından yaklaşılma olasılığı gerçekten de daha yüksek. Peki ama bu durum insanlardan mı, kedilerden mi, yoksa her ikisinden mi kaynaklanıyor?

Kediler, o meşhur soğuk ve mesafeli şöhretlerinin tam aksine, genellikle insanların etrafında olmayı gerçekten de tercih ediyor. Evlerde ve barınaklarda yaşayan 50 kedi üzerinde yapılan bir çalışmada, kedilerin büyük bir çoğunluğunun insanlarla birlikte olmayı yiyeceklere ve oyuncaklara tercih ettiği görüldü. Oldukça gelişmiş bir koku alma sistemine sahip olan kediler, sahiplerinin kokusu ile yabancıların kokusunu birbirinden kolayca ayırt edebiliyor.

Toronto Blue Jays takımının 2025 yılındaki o duygu yüklü World Series şampiyonluğunu hâlâ hafızalarında yaşatan Kanadalılar için Donald Trump'ın son saldırıları yüksek bir drama ve gerçek bir vatanseverlik hissi yarattı.

Beyzbolun 90'nının zihinsel olması gibi (kelime oyunu ustası Yogi Berra'ya göre diğer yarısı fizikseldir), ticaret savaşları da tamamen ekonomik değildir. Sadece son iki hafta içinde ABD başkanı bir ticaret anlaşmasını baltaladı, Kanada'nın ekonomik ve kültürel egemenliğini tehdit etti, Kanada liderliğini dürüst olmamakla (ve hatta daha kötüsüyle) suçladı. Hatta tüm bunların ötesine geçerek Amerika'nın kendisinden bile eski olan bir gölün adının değiştirilmesini emretti.