Tüm Reklamları Kapat

Karabataklar (Phalacrocorax)

1dk
Karabataklar (Phalacrocorax)
Karabatak (Phalacrocorax carbo) göçü.
Pedram Türkoğlu
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Karabataklar (Phalacrocorax spp.) genellikle siyah tüyleri ve sarı uçlu kancalı gagalarıyla tanınan, perdeli ayaklı su kuşlarıdır ve gençleri siyah tonlardadır.
  • Phalacrocorax cinsi, monofiletik olmayan ve yaklaşık 30 milyon yıl önce Geç Oligosen'de evrimleşmiş, modern kuşların en eski atalarından Gansus yumenensis ile anatomi benzerliği gösteren bir gruptur.
  • Karabataklar dünya kıyılarında yaygın olup Türkiye'de özellikle Phalacrocorax carbo türü sık görülür, balık ve küçük eklembacaklılarla beslenir, kanatlarını kurutarak ve dalarak avlanır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Çoğunlukla tamamen siyah renkte tüylerden oluşan, sarı ve ucu kancalı ince bir gagaya sahip su kuşlarıdır. Bazı türlerinin çene altındaki dokusu sarı renklidir. Gençleri genelde diffüz siyah tonlarına sahiptir. Perdeli ayakları ve ince boyunları sayesinde kolayca tanınabilirler.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Phalacrocorax cinsi, 1760 yılında Fransız zoolog Mathurin Jacques Brisson tarafından ilk olarak tanımlanmıştır. Günümüzde bilinen 22 Phalacrocorax türü bulunmaktadır. Bunlardan birinin 19. yy'da nesli tükenmiştir. Moleküler filogenetik analizlere göre Phalacrocorax cinsi monofiletik olmayan bir grup. Yani farklı zaman dilimlerinde farklı ortak atalardan evrimleşmiş türler.

Phalacrocoracidae (Karabatakgiller) ailesine üye karabatakların (Phalacrocorax spp.) evrimsel geçmişinin birçok modern kuştan daha eskiye dayandığı düşünülür. Hatta öyle ki modern kuşların bilinen en eski atalarından biri olan Gansus yumenensis ile anatomik olarak fazlası ile benzerlik taşırlar. Yaklaşık 120 milyon yıl önce Kretase Devri'nin Apsiyen dilimine denk gelir. İçerisinde Sula cinsi kuşları barındıran Sulidae ailesi, Anhinga cinsi ve diğer birkaç deniz kuşu muhtemelen Pangea süperkıtasının parçalanmasından sonra güneyde kalan Gondwana kıtasından türleşmeye başladıkları düşünülüyor. Bilindiği kadarı ile karabataklar, yaklaşık 30 milyon yıl öncesine denk gelen Geç Oligosen'de evrimleşmeye başladı.

Tüm Reklamları Kapat
Yaygın karabatak (Phalacrocorax carbo) ve tepeli karabatak (Phalacrocorax aristotelis) türlerinin morfolojik farkları. Karabatak için kalın gaga (solda) ve tepeli karabatak için ince gaga (sağda) dikkat çekicidir.
Yaygın karabatak (Phalacrocorax carbo) ve tepeli karabatak (Phalacrocorax aristotelis) türlerinin morfolojik farkları. Karabatak için kalın gaga (solda) ve tepeli karabatak için ince gaga (sağda) dikkat çekicidir.
Pedram Türkoğlu

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Dünya'nın birçok kıyı şeridinde görülebilir. Türkiye'de en sık karabatak (Phalacrocorax carbo) görülmektedir. Fakat az da olsa tepeli karabatak (Phalacrocorax aristotelis) görülebilir, onun dışında ender de olsa küçük karabatak (Microcarbo pygmaeus) türüne (Eski cinsi Phalacrocorax pygmaeus) denk gelebilirsiniz. Zaten küçük karabatak türünün en geniş popülasyonlarından biri de Türkiye'dedir.

Davranış ve Etoloji

Sulak alanlarda iki ayak üzerinde durarak, kanatlarını kurutma davranışı karakteristiktir. Bunun dışında denize sıfır uçmaları ile meşhurdurlar. Yüzerken batağan ve bahri türleri gibi dalarak avlanırlar.

Diyet ve Metabolizma

Balıklar başta olmak üzere ufak eklembacaklılarda ve kabuklular da beslenebilirler.

Etimoloji

Erişkinlerde yanakların bir kısmı tüysüz olduğu için Grekçe "kel" anlamına gelen "phalakros" terimi isimlendirirken kullanılmış.

Rastgele Yazıya Git
0
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    1
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    1
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    0
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 02.11.2026 06:44:29 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/8227

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et