Gönderi Akışı

Video oyunlarının beyin üzerindeki etkileri konuşulduğunda genellikle bütün oyunlar aynı kefeye konuluyor; fakat her oyun zihinden aynı beceriyi talep etmiyor. Birinci şahıs nişancı (FPS) oyunları saliseler içinde görsel takip ve anlık tepki gerektiriyor. Çok oyunculu çevrimiçi savaş arenası (MOBA) oyunları ise daha çok uzun vadeli stratejiye ve takım uyumuna dayanıyor.

Yeni bir araştırmada bilim insanları, bu iki e-spor türünün beynin "yürütücü işlevler" dediğimiz yönetim süreçleriyle ilişkisini inceledi. Yürütücü işlevler; dikkat kontrolü, bilgileri zihinde tutup işleyen çalışma belleği, zihinsel esneklik ve dürtüleri frenleme gibi karar almamızı sağlayan süreçleri kapsıyor. Çalışmada bu bileşenlerin birbirleriyle, oyuncuların oyun içi dereceleriyle ve toplam oynama süreleriyle olan ilişkisine de bakıldı.

Araştırmaya 18 ile 34 yaşları arasında 90 genç erkek gönüllü katıldı; katılımcıların 30'u aktif olarak FPS, 30'u MOBA oynayan e-spor oyuncularından, 30'u ise video oyunu oynamayan kişilerden oluşuyordu. Zihinsel performansı ölçmek için görsel ve uzamsal belleği sınayan Corsi Blok Tıklama Testi, problem çözme ve esnekliği ölçen Wisconsin (Berg) Kart Eşleme Testi ile dikkat kontrolünü değerlendiren Stroop Testi Çapa Formu kullanıldı. Sadece genç erkekleri kapsayan bu 90 kişilik örneklemde, FPS oyuncularının testlerde belirgin biçimde daha yüksek puanlar aldığı görüldü. 🎮

Tabii sadece genç erkeklerden oluşan bu küçük örneklemi tüm oyunculara genellemek mümkün değil. Üstelik veriler tek bir zaman diliminde toplandığı için neden ve sonuç ilişkisini kesinleştirmiyor; bunu netleştirmek için bireyleri zamana yayarak takip eden çalışmalara ihtiyaç var. Yine de bulgular, video oyunlarını tek bir kalıba sokmak yerine her oyun türünün bilişsel süreçlerle ilişkisini ayrı ayrı incelememiz gerektiğini gösteriyor.

Epilepsi ve dirençli nadir depresyon vakalarında onlarca yıldır cerrahi implantlarla uyarılan bu sinire, sadece dış kulaktan ulaşmak gerçekten işe yarıyor mu? Kulağın kenarına tutturulan ve hafif bir karıncalanma hissi yaratan cihazların zihinsel ve fiziksel sorunları tedavi edip edemeyeceği, hatta buz banyolarına güvenli bir alternatif olup olamayacağı titizlikle araştırılıyor.

Latincede "gezgin" anlamına gelen vagus siniri; beyin sapından başlayıp kalp, akciğerler ve sindirim sistemine kadar uzanan en uzun kafatası sinirimiz ve pek çok istemsiz işlevde merkezi rol üstleniyor. İçindeki lifler organlardan gelen bilgileri beyne iletiyor. Beyin böylece içeride olup bitene dair kapsamlı bir tablo ediniyor ve diğer sinir lifleri sırayla yanıt vererek organları düzenliyor.

Bu sinir aynı zamanda "dinlen ve sindir" modu denen parasempatik sistemin ana bileşeni. Stres anında kalp atışı ve solunumu artıran "savaş veya kaç" tepkisini dengeliyor. Nurosym'i geliştiren Parasym'den Dr. Elisabetta Burchi'ye göre stres tepkisini hafifleten tek dengeleyici sistemimiz bu. Sistemin etkisi, atışlar arası zaman farkı olan kalp atış hızı değişkenliğiyle ölçülüyor. Düşük değişkenlik yüksek strese işaret edebiliyor; Parasym'in bazı araştırmaları da depresyonu bu göstergelerin azalmasıyla ilişkilendiriyor.

Kulak vagal nöromodülasyon tedavisi denen bu yöntemde, parasempatik aktiviteyi artırmak için cihazın okuma, çalışma veya dinlenme sırasında günde 30 ila 60 dakika takılması öneriliyor. Yöntemin kaygıyı hafifletebildiği gösterildi; Texas Üniversitesinde farklı bir cihazla yapılan çalışmada da travma sonrası stres bozukluğu olan dokuz kişide altı ayda belirgin iyileşme kaydedildi. Yine de araştırmalar henüz kesin bir sonuçtan uzak ve daha geniş katılımlı klinik deneylere ihtiyaç duyuluyor. 🧠

✏️ Çeviren: Cem Aslan · Editör: Damla Şahin Uçar

Evrim Ağacı'nda okuma ve keşif deneyiminizi geliştiren yenilikler yayında.

• Profiliniz üzerinden doğrudan isim değişikliği başvurusu yapabilirsiniz.
• Yarım kalan makalelerinize akış sayfanız üzerinden tek tıkla devam edebilirsiniz.
• iOS uygulamasındaki Sohbet kanallarına arama ve şikâyet etme özelliklerini ekledik.
• Çark-ı Kelime oyununda artan her saniyeniz skorunuza artık 3 puan kazandırıyor.
• Eserler sayfasına seri gruplandırmaları ve güncel yayın durumlarını getirdik.

Keyifli okumalar dileriz!