DNA’mızdaki nitrojen, dişlerimizdeki kalsiyum, kanımızdaki demir, elmalı turtamızdaki karbon, çöken yıldızların içlerinde yapıldı. Bizler, yıldızların malzemesinden yapıldık. Carl Sagan

Kültür geliştirmeee daha fazla bilgi sahibi olmak istiyorum

NASA astronotu Deniz Burnham, birkaç ay içinde Uluslararası Uzay İstasyonu'na gideceğini ve oradan Adana'ya el sallayacağını açıkladı. Burnham bu planını, ABD Adana Başkonsolosluğu'nun yayımladığı bir video mesajda duyurdu.

Burnham, İncirlik Hava Üssü'nde doğduğunu; anneannesi ve dedesinin Türkiye'de yaşadığını belirterek Çanakkale'nin Eceabat ilçesinden anneanne ve Afyonkarahisarlı dede ile büyüdüğünü anlattı. "Dedemin uzaya duyduğu merak tüm ailemizi etkiledi. Kendi teleskoplarını inşa ederdi; arka bahçemizde saatlerce yıldızları ve gezegenleri izlerdik" diyen Burnham, Expedition 76 adlı uzun süreli görev için şu an eğitim aldığını açıkladı.

Burnham'ın mesajında Türkiye'nin son yıllardaki uzay alanındaki ilerlemelerine de dikkat çekmesi dikkat çekici. Türkiye'nin Artemis Mutabakat Belgesi'ni imzalayan 71. ülke olduğunu vurgulayan Burnham, ülkenin uzaya iki astronot gönderdiğini, Türkiye'nin ilk Ay misyonu AYAP-1 geliştirme sürecini yürüttüğünü ve TEKNOFEST ile Uluslararası Astronotik Kongre gibi etkinliklerle küresel uzay topluluğunu bir araya getirdiğini belirtti.

Burnham, "NASA adına Türkiye'yi Artemis Mutabakat Belgesi topluluğuna dahil etmekten onur duyuyoruz" diyerek önümüzdeki yıllarda birlikte neler başaracaklarını merakla beklediğini ifade etti.

2026 Nobel Fizik Ödülü, IceCube Nötrino Gözlemevi'nin yaratıcısı Belçika doğumlu fizikçi Francis Halzen'a verildi. Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde profesör olan 82 yaşındaki Halzen, ödülü İtalya'da katıldığı bir bilimsel toplantıdan video bağlantısıyla düzenlenen basın toplantısında öğrendi.

Halzen, beklenmedik bir içtenlikle duygularını paylaştı: "Her yıl bu dönemde, ödülü kazanamadığım için sefil hissederdim. IceCube işbirliğini hayal kırıklığına uğrattığımı düşünürdüm. Bu sorun artık çözüldü. Çok minnettarım."

IceCube, Antarktika buzuluna 1 kilometre küpü kaplayan sensörlerden oluşan devasa bir teleskop. Temel prensip şu: Bir nötrino bir atom çekirdeğiyle çarpıştığında aynı yönde ilerleyen yüklü bir parçacık üretiyor ve bu parçacık buzda mavi ışık yayıyor; buz derin derinliklerde karanlık ve sakin olduğundan bu ışık tespit edilebiliyor. Halzen'ın önceki çalışmaları suyun kullanılabileceğini göstermişti; ancak derin deniz koşullarındaki canlı hareketliliği ve ışık kirliliği ciddi sorunlar yaratıyordu. Buzun bu sorunları ortadan kaldırdığını fark etmek Halzen'ın büyük atılımıydı.

IceCube 2011'den bu yana tam kapasite çalışıyor. Gözlemevi, Orion takımyıldızı yönündeki uzak bir galaksiden ve Samanyolu'nun kendisinden yüksek enerjili nötrinolar tespit etti. Saniyede yaklaşık 65 milyar Güneş nötrini küçük parmak tırnağınızdan geçiyor; ancak uzaydaki kaynaklardan gelen nötrinolar, süper kütleli kara delikler gibi kozmik gizemlere dair bilgiler taşıyor.

Halzen, projenin hayata geçirilmesinde Ulusal Bilim Vakfı'nın (NSF) ve Wisconsin Üniversitesi'nin üstlendiği riskleri özellikle vurguladı; Trump yönetiminin NSF'ye yönelik kesinti planları göz önünde bulundurulduğunda bu vurgu ayrı bir önem taşıyor. 450 kişiyi aşan uluslararası işbirliğine de teşekkürlerini iletti.

"Evrimi tartışmaya gerek yoktur: Bir şempanzenin gözlerinin içine baktığınızda; düşünen, mantığı olan bir kişiliğin size baktığını görürsünüz." Jane Goodall