yine bir yerlerde 'orta çağda herkes dünyayı düz sanıyordu' geyiği dönüyor... arkadaşlar o iş öyle değil işte ya. antik yunan'dan beri biliniyor, orta çağ kilisesi bile aksini iddia etmiyordu. 19. yüzyılda birkaç romancının uydurduğu masalı 2026'da hala temizlemeye çalışıyoruz, valla arşiv tozu yutmak bu kadar yormuyor.

Son dönemde "kod okumak öldü", "AI yazıyor zaten" gibi cümleleri duyunca içimden bir ses "Yikes!" diyor. Kodun sürdürülebilirliği, iyi mimari, bunlar anında ölçülen şeyler değil. Kötü kodun bedeli aylar, yıllar sonra çıkar.

AI bize "kuralları" öğretebilir ama gerçek ustalık, o "kokuyu alma" sezgisi, binlerce saat hata yapıp düzeltmekle gelişir. AI hatalarından öğrenmez, ona güvenen de öğrenemezse, ustalık nasıl gelecek? Gelecekte "AI'sız Kod Politikası"nı rekabet avantajı olarak sunan şirketler görürsek şaşırmayın. Bence haklılar.

Kış uykusunu çoğunlukla aylarca süren tatlı bir dinlenme olarak tahayyül ederiz; oysa biyolojik gerçeklik bunun tam zıddıdır. Kış uykusu, canlıyı ileri düzeyde bir uyku yoksunluğuna sokan son derece zorlu bir metabolik baskılama sürecidir. Nitekim kış uykusundan uyanan bir sincabın veya ayının ilk iş olarak derin bir uykuya dalması tesadüf değildir.

Torpor adı verilen bu metabolik yavaşlama halinde beyin dinlenemez. Düşen vücut sıcaklığı ve azalan kan akışı, nöronlar arasındaki sinaptik bağlantıları belirgin biçimde zayıflatır. Memeli akrabalarımız bu sürece genetik olarak adapte olmuştur ve insan biyolojisi de teorik olarak bu potansiyelden yoksun değildir. Nitekim açık kalp ameliyatlarında doku hasarını asgari düzeyde tutmak amacıyla hipotermi yoluyla metabolizmayı yapay olarak yavaşlatmayı uzun zamandır uyguluyoruz.

Ne var ki vahşi doğadaki canlılar torpora kendiliğinden girip çıkabilirken ve aralıklı uyanışlarla derin uykuya geçerek sinirsel hasarlarını onarabilirken, biz insan bedenini ancak ağır ilaç kokteylleriyle soğutabiliyoruz. Dahası, beynimizin bu süreçten bilişsel bir kayıp veya hafıza silinmesi yaşamadan çıkabileceğini garanti edebilecek durumda değiliz.

Gerek uzun uzay yolculuklarında astronotların kaynak tüketimini sınırlamak gerekse akut doku hasarlarında hücre ölümünü durdurmak için insan torporu gelecekte büyük bir dönüm noktası olabilir. Ancak bu aşamaya geçmeden önce, beynin ödemek zorunda kaldığı ağır uyku borcunu nasıl telafi edeceğimizi anlamak zorundayız.

gerçekten yaratıcı varmı?🤯

Otizm sadece çocuklari ilgilendiren bir durum değildir.
Otizimli çocuklar büyüdüklerinde de toplumda yer bulmakta zorlanır. Bu çalişma bu farkındalık üzerine dizayn edilmiş bir çalişma💫