Kemik ya da diş değil, insan eliyle işlenmiş bir deri parçası; üstelik 7 bin yıl önce tabaklanmış. DNA'nın…

Kemik ya da diş değil, insan eliyle işlenmiş bir deri parçası; üstelik 7 bin yıl önce tabaklanmış. DNA'nın böyle bir malzemenin içinde bu kadar uzun süre dayanabilmesi başlı başına şaşırtıcı, ama asıl ilginç olan bu genomun anlattıkları.

Deri, İspanya'nın Albuñol bölgesindeki Cueva de los Murciélagos, yani Yarasalar Mağarası'ndan çıktı. Radyokarbon tarihlemesi, yaklaşık 7.250 ila 7.000 yıllık olduğunu gösteriyor. Bu da Avrupa'da hayvancılığın yeni yayılmaya başladığı Erken Neolitik döneme denk geliyor. Arkeozoolojik incelemeler derinin tabaklandığını ve insanlar tarafından işlendiğini açıkça ortaya koyuyor. Yani elimizdeki şey sıradan bir hayvan kalıntısı değil, ilk çobanların kullandığı bir eşya.

Eski DNA araştırmaları uzun süre kemik ve dişlere dayanıyordu; ancak yöntemler geliştikçe genetik bilgi çıkarılabilen malzemelerin listesi de uzuyor. Deri gibi alışılmadık malzemelerin bir avantajı daha var: İçlerinde sadece hayvanın kendi DNA'sı değil, onu elleyen insanlardan ve üzerinde yaşayan mikroplardan kalan DNA da korunabiliyor. Bu da geçmişteki canlı çeşitliliğine dair ek bilgi demek.

Araştırmacılar deriden genom çapında veri elde etti ve Murciélagos1 adını verdikleri örneğin Avrupa kökenli, evcil bir keçiye ait olduğunu gösterdi. Ardından bu genomu bugünkü keçi ırklarıyla karşılaştırdılar ve en yakın eşleşme, kuzey İspanya'nın yerel ırklarından birinde çıktı.

Bu, 7 bin yıllık keçinin bugünkü keçilerin doğrudan atası olduğu anlamına gelmiyor; bulunan şey bir genetik yakınlık. Ayrıca tüm sonuç tek bir örneğe dayanıyor. Yine de bulgu, İber Yarımadası'nda ilk çobanların sürülerinden bugünün çiftliklerine uzanan bir genetik bağ olabileceğini düşündürüyor. Bir mağarada unutulmuş bir deri parçası, binlerce yıl sonra hala kendi sürüsünün izini taşıyor. 🐐

Fotoğraf: Sushanta Rokka / Unsplash