Japonya'da birbirinden 1000 kilometre uzaktaki adalarda yaşayan iki küçük ötücü kuş, yan yana koysanız ayırt…

Japonya'da birbirinden 1000 kilometre uzaktaki adalarda yaşayan iki küçük ötücü kuş, yan yana koysanız ayırt edemeyeceğiniz kadar benziyor. Ama DNA'ları bambaşka bir hikaye anlatıyor.

Takema Saitoh, Per Alström ve ekibi, Tokara Adaları'nda yaşayan, böcekle beslenen bir yaprak ötücüsünü yakından inceledi. Zeytin yeşili sırtı ve gümüşi gri göğsüyle bu kuş, İzu Adaları'ndaki İjima yaprak ötücüsünün (Phylloscopus ijimae) neredeyse kopyası. Bu yüzden ayrı bir tür olduğunu dışarıdan fark etmek mümkün değildi.

Genetik analizler ise iki soyun yaklaşık 2,8 ila 3,2 milyon yıl önce ayrıldığını ve bugün aralarında hiçbir gen alışverişi olmadığını gösteriyor. Aradaki genetik fark, Avrupa'da aynı ormanları paylaştığı halde birbiriyle karışmayan iki sinekkapan türü arasındaki farkın yaklaşık iki katı. Üstelik iki grubun şarkıları da farklı; yani davranış olarak da ayrışmışlar. Dışarıdan aynı görünüp aslında ayrı olan türlere biyolojide "kriptik tür" deniyor.

Araştırmacılar yeni tür için Phylloscopus tokaraensis adını öneriyor. Ama mesele sadece bir isim değil. İjima yaprak ötücüsü zaten Uluslararası Doğayı Koruma Birliği tarafından "hassas" olarak sınıflandırılıyor. Grubun aslında iki türden oluştuğu anlaşılınca, her birinin ne kadar tehlikede olduğunun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Tokara yaprak ötücüsünün dertleri de az değil: adalara sonradan getirilen gelincikler, evcil keçilerin bozduğu yaşam alanları ve aktivite belirtileri gösteren yanardağlar. Milyonlarca yıldır kendi yolunda evrimleşen bu kuşun geleceği, artık kendi adıyla korunmasına bağlı.

✏️ Aktaran: Damla Şahin Uçar · Editör: Damla Şahin Uçar

Fotoğraf: Shichijiro / Unsplash