Işıkta ne renk var ne de desen, sadece saniyede birkaç kez yanıp sönen beyaz bir parıltı. Buna rağmen gözleri…

Işıkta ne renk var ne de desen, sadece saniyede birkaç kez yanıp sönen beyaz bir parıltı. Buna rağmen gözleri kapalı insanlar kırmızı, yeşil ve mavi dalgalar, spiraller, ızgaralar görüyor. Etkiyi ilk kez 1819'da Çek fizyolog Jan Purkinje, kapalı gözlerle bir mumun önünde elini sallarken kaydetti.

Sussex Üniversitesinden Dr. David Schwartzman'a göre süreç, başın arka kısmında gördüklerimizi işleyen görsel kortekste başlıyor. Işık, bu bölgenin doğal ritmine yakın bir hızda, saniyede 8 ila 12 kez yanıp söndüğünde büyük nöron grupları uyum içinde çalışmaya başlıyor. Gözlerden gelen sinyaller dış dünyaya dair anlamlı hiçbir şey taşımadığı için beyin boş durmuyor ve kendi faaliyetini yorumluyor.

Sussex Bilinç Bilimi Merkezinin yöneticisi Anil Seth, bunun normal algı hakkında da önemli bir şey söylediğini düşünüyor. Seth'e göre beyin dünyayı pasif şekilde kaydetmiyor, gelen sinyallerin nedenleri hakkında sürekli tahmin yürütüyor. Normalde bu işleyişi fark etmiyoruz, çünkü karşımıza bitmiş bir ürün çıkıyor: bir yüz, bir masa, bir oda. Kapalı gözlerde tutunacak bir görüntü olmadığında ise ham mekanizma görünür hale geliyor. Görsel korteksin ilk katmanları çizgi, kenar ve renk algılamaya özelleştiği için görülenler de çoğunlukla renkli geometrik şekiller oluyor.

Kesin mekanizma henüz çözülmüş değil, araştırmacılar en az dört farklı açıklamadan söz ediyor. Deneyim kişiden kişiye, hatta günden güne değişiyor; yorgunluk, kafein ve ruh hali bile görülenleri etkiliyor gibi görünüyor. Schwartzman şimdi bu seansların depresyon belirtilerini azaltıp azaltamayacağını araştırıyor. Dört haftalık uygulamadan sonra belirgin iyileşmeler görülse de çalışmalar şimdilik güvenliğe odaklanıyor ve büyük iddialar için erken.

✏️ Çeviren: Ferit Görür · Editör: Damla Şahin Uçar