Arkadaşlar bugün Tyler'ın en son attığı attığı video timelinımda karşıya çıktı. Bilenleriniz bilir en son Ruhi Çenet'in attığı video çok ses getirmişti. Ben de Tyler'ı Türk olmasa da ikinci Ruhi Çenet olarak adlandırıyorum ingilizcesi olanların seyretmesini tavsiye ederim. Bence gerçekten bağımsız gazatecilik denen olayı farklı bir noktaya taşımış büyük ihtimal bu video da ses getiricektir ilk bendenden duyun istedim (:

İmmün Sistem – “Kaş Yaparken Göz Çıkarmak”

Bağışıklık sistemi, mikroorganizmaları tanıyıp onlara saldıran muazzam bir savunmadır. Ancak her zaman yalnızca kurtarıcı değildir. Bazen verdiği yanıt kontrolden çıkar; düşmana yönelttiği silahlar kendi dokularımıza da zarar verir. Sepsiste insanı öldüren yalnızca mikroorganizma değil, ona karşı gelişen aşırı ve düzensiz yanıt da olabilir. Yani bağışıklık sistemi bizi korumaya çalışırken “kaş yaparken göz çıkarabilir.”

Tıp burada hayata dair bir şey söyler: Kontrolsüz güç, güç değildir. Kaygı tehlikeden, şüphe kandırılmaktan korur; disiplin hedefe götürür. Fakat fazlaları yaşamı bir hapishaneye çevirebilir. Mesele özelliklerimizi sürekli güçlendirmek değil, onları ne zaman ve ne kadar kullanacağımızı bilmektir. Çünkü bedeni de insanı da ayakta tutan maksimum güç değil, regülasyondur.

Bir insan nasıl tam anlamıyla disiplinli olabilir? Olumlu şeyler, olumsuz şeyler her şey disiplini etkiliyor. Düşük not kimi zaman insanı soğuturken kimi zaman ezanla kalkmasına sebebiyet veriyor, yüksek not insanı kimi zaman oturduğu koltuğa yapıştırırken kimi zaman aç gözlü bir manyağa çeviriyor. Gerçekten anlamış değilim.

…

Okyanusların en barışçıl otoburları olan dugonglar, küresel iklim krizi ve insan baskısı yüzünden kritik bir eşikte. Avustralya'daki Carpentaria Körfezi'nden gelen son veriler, gezegenimizdeki en büyük ikinci dugong popülasyonunun çok sert ve ani bir çöküş yaşadığını ortaya koyuyor.

Biyolojik olarak incelediğimizde meselenin ciddiyeti daha net anlaşılıyor. Dugonglar, yaşam döngülerini neredeyse bütünüyle deniz çayırlarına bağlamış denizel otoburlardır. İklim krizinin körüklediği aşırı fırtınalar deniz tabanındaki bu çayır örtüsünü söküp atınca, körfezde kitlesel bir açlık krizi baş gösterdi. Bu çevresel baskının üzerine bir de ticari balıkçıların kullandığı galsama ağları eklendi; hedef dışı olarak ağlara dolanan dugonglar boğularak can veriyor.

Evrimsel açıdan dugonglar, uzun yaşam sürelerine sahip olmalarına rağmen son derece yavaş üreyen canlılardır. Bu da popülasyonda meydana gelen ani bir kırılmanın kendi kendine hızlıca onarılamayacağı anlamına geliyor. Sayıların eski seviyelere ulaşması ancak onlarca yıl sürecek tavizsiz bir koruma rejimiyle mümkün olabilir.

Deniz çayırlarını düzenli otlayarak deniz tabanını canlı ve verimli tutan dugongların ekosistemden çekilmesi, tüm kıyı besin ağının sarsılması demektir. Bilim insanlarının ve koruma ekiplerinin vurguladığı gibi, beslenme ve üreme alanlarının ivedilikle balıkçı ağlarından arındırılması şart.

Doğal dengenin bozulmasını ve iklim krizinin denizel yaşam üzerindeki bu yıkıcı etkilerini sizler nasıl yorumluyorsunuz?