Nature dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Brezilya'nın São Paulo eyaletinde bulunan ve 75-85 milyon yıl önce Kretase döneminde yaşamış bir yılanın olağanüstü korunmuş fosilini tanımlıyor. Princeton Üniversitesi'nden Tiago Simões liderliğindeki ekip, Tametara mirim adını verdikleri bu yaklaşık 42 santimetre uzunluğundaki yılanın kafatası ve beyin anatomisini yeniden oluşturabildi.
Bu önem taşıyor çünkü Kretase döneminden yalnızca dört yılan fosilinin benzer koruma kalitesine sahip olduğu biliniyor; Jura döneminden ise iyi korunmuş örnek neredeyse yok. Yaklaşık yüzde 60'ı korunan kafatası, araştırmacılara beyin şeklini ve kemik mikroyapısını inceleme fırsatı verdi.
Bulgular şaşırtıcı: Tametara'nın beyni hem günümüz yılanlarından hem de diğer Kretase yılanlarından belirgin biçimde farklı. Daha küçük serebral hemisferleri ve görsel işlemden sorumlu daha küçük bir optik tektumuyla, bu yılan yeraltında burrowing (kazan) yaşamına uyarlanmıştı; yer altı canlılarının görsel keskinliğe daha az ihtiyacı olduğu için bu mantıklı. Aynı çalışmada incelenen devasa av pususu predatörü Dinilysia patagonica'nın beyin şekli ise Tametara'dan tamamen farklıydı.
Simões bu bulgunun yılan evriminin doğrusal olmadığını gösterdiğini vurguluyor: İlk yılanlar farklı ortamlara defalarca ve bağımsız olarak adapte oldu. Araştırmacılar, tüm yılanların ortak atalarının tek bir ortama güçlü biçimde uyarlanmış değil; yer altı ile kara yüzeyi arasındaki geçiş bölgesinde yaşayan bir canlı olduğunu öngörüyor.