Başlangıçta ne varlık ne de yokluk vardı.

Liderler değişiyor ama zihniyet aynı kalıyor. Bu yüzden önce zihniyet devrimi olmalı.

Acıların içindeyken bile iyiliği temsil etmeye devam edebilmek insan olmaktır. 

Duygular kalpte oluşmaz, kalp sadece kan pompalar. Duyguların hepsi beyinde oluşur. (Örneğin heyecan duygusu yaşandığında kalbin hızlı atmasının sebebi, bedenin oksijen ihtiyacı arttığı için beynin kalbe hızlı at emri vermesidir.) "Ruh"sal zannedilen olgular aslında beyinsel olgulardır. (Örneğin rüya, ilüzyon, halüsinasyon v.b. beyinde oluşur.)

Son dönemde RAM fiyatlarının hızla artmasının arkasında tek bir neden yok; asıl sorun, bellek piyasasında dengenin ciddi biçimde bozulmuş olması. Yapay zekâ ve veri merkezleri için kullanılan sunucu belleklerine olan talep patlaması bunun en önemli kaynağı. Büyük teknoloji şirketleri, AI modellerini eğitmek ve çalıştırmak için devasa miktarlarda RAM ve yüksek bant genişlikli bellek (HBM) satın alıyor. Doğal olarak bu durum, tüketici pazarına, özellikle şahsi bilgisayarları, ayrılan üretimin azalmasına yol açıyor.

Bir diğer önemli nokta da üreticilerin tercihleri. Samsung, SK Hynix ve Micron gibi büyük firmalar, standart DDR4 ve DDR5 bellekler yerine daha kârlı olan sunucu ve AI odaklı ürünlere yönelmiş durumda. DDR4 üretimi kısılırken talep hâlâ güçlü kalınca, “eski teknoloji” denilen belleklerin bile fiyatı yükseldi. Buna bir de spot piyasadaki artışların zamanla sözleşmelere ve mağaza fiyatlarına yansıması eklenince, tablo iyice netleşiyor. Firmaların ileride daha da pahalanır endişesiyle stok yapması da süreci hızlandırdı.

Bu gelişmelerden en çok etkilenen kesimlerden biri ise oyuncular ve oyun bilgisayarı kullanıcıları oldu. RAM fiyatları yükseltikçe hazır sistemlerin ve toplama PC’lerin fiyatları da ciddi şekilde arttı. Bir dönem standart ve erişilebilir kabul edilen 16 GB ya da 32 GB RAM artık eskisi kadar “ulaşılabilir” değil; bazı modellerde fiyatlar neredeyse 4 katına çıkmış durumda. Bu da kullanıcıları ya bütçelerini zorlamaya, ya da daha düşük kapasitelerle yetinmeye itiyor. Üstelik DDR4’ten DDR5’e geçişin de pahalı olması, yükseltme yapmayı düşünenler için işi daha da zorlaştırıyor.

nVidia'nın son kullanıcıların kullandığı ekran kartlarında %40 oranında üretim azaltması ve diğer markalara VRAM'siz kart gönderimi yapacağını açıklaması ekran kartı fiyatlarını da yükseltti.

Kısacası RAM fiyatlarındaki artış geçici bir dalgalanma gibi durmuyor, hele ki üretim kapasiteleri artmadıkça. Yapay zekâ talebi, üretim önceliklerinin değişmesi, sınırlı üretim kapasitesi ve şirketlerin kâr odaklı açgözlü yaklaşımı son kullanıcıyı, her şeyde olduğu gibi, oldukça olumsuz etkileyecek.