Ay Zamanla Küçülüyor Ama Çok Yavaş!

Keşfet

Akış

İçerikler

Gündem

Gönderiler

Dişler

Kemik

Komplo Teorisi

Pediatri

Hastalık Dağılımı

Facebook

Yumurta

Doğru

Karanlık Enerji

Mitler Ve Gerçekler

Karanlık Madde

Bitkiler

Hayvanlar

Burun

Uzay

Biliş

Mavi

Kilo

Kuyrukluyıldız

Yeşil

Tutarlılık

Olumsuz

Gebelik

Cinsellik

Homo Sapiens

Aklımdan Geçen

Komünite Seç

Aklımdan Geçen

Fark Ettim ki...

Bugün Öğrendim ki...

İşe Yarar İpucu

Bilim Haberleri

Hikaye Fikri

Video Konu Önerisi

Başlık

Kafana takılan neler var?

Güncel Bilim Haberleri

Bağlantı

Yaz

Ekle

Soru Sor

Stiller

Kurallar

Komünite Kuralları

Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.

Bilim kimliğinizi önceleyin.

Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.

Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.

Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.

Gerilim yaratmayın.

Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.

Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.

Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.

Cevap hakkı doğurmayın.

Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.

Size Özel

Makaleler

Süre Tip Sırala Tepki Eser Tipleri Sırala Filtrele Sırala Sırala Sırala Filtrele Cevap Sayısı Filtrele Rastgele Soru

Bilim Haberleri

Taha Basmacı

296.5K UP

9 Şubat 2024

Ay Zamanla Küçülüyor Ama Çok Yavaş!

Güncel Bilim Haberleri

Ay gece gökyüzünde sabittir ve yörüngesinde öngörülebilir evreler izler. Ancak, büyüklüğü muhtemelen zaman içinde değişmektedir. Planetary Science Journal'da 25 Ocak'ta yayınlanan bir çalışma, son birkaç yüz milyon yıl içinde çekirdeği kademeli olarak soğuyan Ay'ın çevresinin 150 fitten fazla küçüldüğünü ortaya koydu. NASA, Smithsonian, Arizona Eyalet Üniversitesi ve Maryland Üniversitesi'nden bilim insanlarından oluşan bir ekip, devam eden büzülmenin Ay'ın Güney Kutbu çevresinde bazı yüzey değişikliklerine yol açtığına dair kanıtlar keşfetti. NASA'nın mürettebatlı Artemis III görevi sırasında iniş yapmayı umduğu bölgelerde bile arazi değişmiştir.

12 görüntülenme

0 Yorum

Gündem

Güncel Bilim Haberleri

Bilim Haberleri

Ece Müker

633.4K UP

8 saat önce

Şarkı Söyleyen Fareler: Evrim, Beyin Kablolarını Nasıl Yeniden Düzenliyor?

Evrimsel biyolojinin en büyük gizemlerinden biri, beyin yapısındaki küçük değişikliklerin nasıl olup da devasa davranışsal farklar yarattığıdır. 6 Mayıs 2026 tarihli Nature dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Alston’ın şarkı söyleyen faresi (Scotinomys teguina) üzerinden bu gizemi aydınlatıyor.

Sıradan laboratuvar fareleri (Mus musculus) sadece basit ve tek düze ultrasonik sesler çıkarırken, Orta Amerika’nın yüksek kesimlerinde yaşayan bu "şarkıcı" dostlarımız, tıpkı insanlar gibi karşılıklı "sıra bekleyerek" (turn-taking) şarkı söylüyorlar. Bilim insanları, 18 milyon yıl önce ortak atadan ayrılan bu iki türün beyinlerini kıyasladığında, şaşırtıcı bir "ince ayar" keşfettiler.

Araştırmacılar, MAPseq adı verilen yüksek kapasiteli bir teknoloji kullanarak 76.000’den fazla nöronu genetik olarak "barkodladı". Bu yöntem, beynin orofasiyal motor korteksinden (OMC) çıkan sinyallerin tam olarak nereye gittiğini tek bir hücre çözünürlüğünde görmemizi sağladı.

Analizler, şarkı söyleyen farelerin beyninde iki bölgeye giden yolların radikal bir şekilde genişlediğini gösterdi:

İşitme Bölgesi (AudR): Motor korteksten işitme merkezine giden bağlantılar 2.8 kat daha yoğun. Bu, farenin şarkı söylerken hem kendi sesini izlemesini hem de partnerine uyum sağlamasını mümkün kılıyor.

Periaqueductal Gri (PAG): Beyin sapındaki bu "ses üretim şalteri"ne giden bağlantılar ise 3.3 kat daha fazla.

En ilginç bulgu ise evrimin bu artışı nasıl sağladığı. Beyin tamamen yeni yollar icat etmek yerine, sadece belirli bölgelere odaklanmış "özel nöronların" sayısını artırmış. Yani, şarkı söyleyen farede genel bir "dallanma" yerine, doğrudan hedefe giden (AudR ve PAG) uzman birimlerin sayısı çoğalmış.

Bu çalışma, insan dilinin evrimi için kritik bir ön adaptasyon olan "kortikal kontrolün" nasıl geliştiğine dair somut bir mekanizma sunuyor. Büyük davranışsal yeniliklerin gerçekleşmesi için beynin baştan aşağı değişmesine gerek yok; sadece stratejik noktalar arasındaki kablolama yoğunluğunu değiştirmek, bir türü "ciyaklayan" bir kemirgenden "düet yapan" bir sanatçıya dönüştürebiliyor.

Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.

0 Yorum

Bilim Haberleri

Ece Müker

633.4K UP

9 saat önce

Mars'ta Kaya İsyanı: Curiosity'nin Matkapına Yapışan Kaya 5 Günde Sökülebildi.

NASA'nın 13 yıldır Mars'ta görev yapan Curiosity gezgini, karşılaştığı en sıra dışı teknik sorunlardan birini yaşadı: Kızıl Gezegen'de numune toplarken robotik koluna bir kaya yapışıp kaldı ve ancak beş gün süren müdahalenin ardından kurtarılabildi.

"Atacama" lakaplı kaya, yaklaşık 45 santimetre genişliğinde, 15 santimetre kalınlığında ve 13 kilogram ağırlığındaydı. Curiosity matkabını geri çektiğinde, kayanın dönen matkapı çevreleyen sabit manşona sıkışarak yerinden koptuğu ve tamamen havada asılı kaldığı görüldü. NASA tarihinde bir gezegin gezgininin koluna bu şekilde bütün bir kayanın yapıştığı daha önce hiç yaşanmamıştı.

Ekip önce matkapı titreştirecek komutlar gönderdi; ancak kaya yerinden kımıldamadı. 29 Nisan'da kolun yönü değiştirilip titreşim yeniden denendi; yine sonuç alınamadı. Sonunda 1 Mayıs'ta matrabı döndürme, titreştirme ve farklı açılara yöneltmeyi birleştiren daha karmaşık bir manevraya başvuruldu. Ekip bu manevranın birkaç kez tekrarlanması gerekebileceğini düşünürken Atacama ilk denemede düştü; ancak yere çarparken parçalandı.

Bu olağandışı olay, uzak gezegenler üzerinde robotik araçlarla çalışmanın beklenmedik zorluklarını bir kez daha gözler önüne sererken Curiosity'nin 13 yıllık görev süresindeki dayanıklılığını da kanıtladı.

Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.

0 Yorum

Bilim Haberleri

Ece Müker

633.4K UP

1 gün önce

İklim Verilerinde Büyük Hata: Küresel Emisyonlar %70 Daha Fazla Olabilir.

Northern Arizona Üniversitesi (NAU) tarafından yapılan yeni bir araştırma, Al Gore’un kurucuları arasında bulunduğu Climate TRACE konsorsiyumu tarafından hazırlanan küresel emisyon veritabanında ciddi hatalar tespit etti. Çalışma, özellikle şehirlerdeki araç kaynaklı $CO_{2}$ emisyonlarının büyük oranda eksik hesaplandığını ortaya koyuyor.

%70’lik Büyük Sapma: NAU Profesörü Kevin Gurney liderliğindeki ekip, Climate TRACE verilerini trafik ve enerji tüketim verileriyle kalibre edilmiş Vulcan veritabanıyla kıyasladı. Sonuçlara göre Climate TRACE, ABD şehirlerindeki araç emisyonlarını ortalama %70 oranında düşük gösteriyor.

Şehir Bazlı Uçurumlar: Bazı şehirlerde bu hata payı çok daha çarpıcı boyutlara ulaşıyor. Örneğin, Indianapolis ve Nashville gibi şehirlerde emisyonların %90’dan fazla oranda eksik tahmin edildiği görüldü.

Yapay Zeka ve Güvenilirlik: Araştırmacılar, Climate TRACE’in kullandığı yapay zeka temelli yaklaşımların umut verici olsa da; şeffaflık, bilimsel titizlik ve uzman incelemesi olmadan yanıltıcı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor.

Politika Riskleri: Eksik veriler, karar vericilerin yanlış iklim politikaları izlemesine ve kamuoyunun iklim değişikliğiyle mücadele sürecine olan güveninin sarsılmasına neden olabilir.

Önceki Bulgularla Paralel: Bu çalışma, aynı veritabanının enerji santrallerindeki emisyonları da yanlış hesapladığını gösteren önceki araştırmaları destekler nitelikte.

Sonuç olarak uzmanlar, yapay zekanın çevresel izleme süreçlerine dahil edilmesinde şeffaflık ve denetim mekanizmalarının hayati önem taşıdığını vurguluyor. Doğru veri olmadan, etkili bir iklim politikası yürütmek imkansız görünüyor.

Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.

0 Yorum

Bilim Haberleri

Ece Müker

633.4K UP

1 gün önce

Mars Yolculuğunda Devrim: Asteroit Verileriyle Yol Süresi Yarıya İniyor!

Mars'a ulaşmak her zaman aylar süren yorucu bir yolculuk olarak görüldü, ancak yeni bir bilimsel çalışma bu durumu kökten değiştirebilir. Bir araştırmacı, asteroit yörünge verilerini incelerken tesadüfen Mars yolculuğunu %50 oranında kısaltabilecek yeni bir rota tasarımı keşfetti.

Beklenmedik Keşif: Araştırmacı, aslında Mars'a giden bir kestirme aramıyordu; ancak erken dönem asteroit yörünge verilerinin, uzay araçlarını daha hızlı fırlatmak için bir "yol haritası" olarak kullanılabileceğini fark etti.

Zaman Tasarrufu: Mevcut teknolojilerle Mars'a gidiş-dönüş süreci yıllar alırken, bu yeni yöntemle tüm görevin (gidiş, kalış ve dönüş) bir yılın altına indirilmesi hedefleniyor.

Neden Önemli?: Yolculuk süresinin kısalması, astronotların daha az radyasyona maruz kalması, daha az kaynak (yiyecek, yakıt, oksijen) tüketilmesi ve görev maliyetlerinin ciddi oranda düşmesi anlamına geliyor.

Asteroitlerin Rolü: Çalışma, asteroitlerin geçtiği yörünge hatlarının, kütleçekimsel destek veya rota planlaması için beklenmedik geometrik avantajlar sunduğunu öne sürüyor.

Bu "tesadüfi" keşif, insanlığın Kızıl Gezegen'e sadece ziyaretçi olarak değil, daha sürdürülebilir bir şekilde ulaşması yolunda dev bir adım olabilir. Görünüşe göre Mars, sandığımızdan biraz daha yakın!

Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.

0 Yorum

Bilim Haberleri

Ece Müker

633.4K UP

2 gün önce

Pluto’nun Ötesinde Gizemli Keşif: Japon Astronomlar Yeni Bir Atmosfer Buldu.

Japon astronomlar, Güneş Sistemi’nin en uç noktalarında, Pluto’nun ötesinde yer alan küçük ve buzlu bir gökcisminde atmosfer izlerine rastladıklarını duyurdu. Eğer doğrulanırsa, yaklaşık 500 kilometre genişliğindeki bu kaya parçası, Pluto’dan sonra Neptün ötesi bölgede atmosfere sahip ikinci dünya olarak tarihe geçecek.

Nesne (612533) 2002 XV93: Güneş'e Dünya'dan yaklaşık 40 kat daha uzak (6 milyar km) olan bu buzlu dünya, Ocak 2024’te uzak bir yıldızın önünden geçerken (yıldız tutulması yöntemiyle) gözlemlendi.

Beklenmedik Bir Durum: Japonya Ulusal Astronomi Gözlemevi’nden Ko Arimatsu, bu kadar küçük bir cismin atmosfere sahip olmasının "imkansız" görüldüğünü ve bu keşfin, dış Güneş Sistemi’ndeki küçük dünyaların "ölü ve değişmez" olduğu yönündeki geleneksel görüşü sarstığını belirtti.

Oluşum Teorileri: Bilim insanları bu ince atmosferin (Dünya’nınkinden 5-10 milyon kat daha ince) buz yanardağlarından püsküren gazlar veya bir kuyruklu yıldız çarpması sonucu oluşmuş olabileceğini düşünüyor.

Bilimsel Tartışma: Bazı uzmanlar (İspanyol astronom Jose-Luis Ortiz gibi) verilerin bir atmosferden ziyade cismin etrafındaki bir halkadan kaynaklanabileceği konusunda temkinli olunması gerektiğini savunuyor. Kesin sonuçlar için James Webb Uzay Teleskobu ile yapılacak gözlemler bekleniyor.

Pluto Tartışması: NASA’nın Pluto’yu yeniden "gezegen" statüsüne alma tartışmalarının sürdüğü bu dönemde, benzer özelliklere sahip başka cisimlerin bulunması, Pluto’nun özel konumuna dair argümanları zayıflatabilir.

Bu keşif, evrenin en karanlık ve soğuk köşelerinin bile sanıldığından çok daha dinamik ve sürprizlerle dolu olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Bu gönderi Evrim Ağacı tarafından öne çıkarılmıştır.

0 Yorum

Daha Fazla İçerik Göster

Popüler Yazılar

30 gün

90 gün

1 yıl

Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!

Bize Ulaşın