Avustralya'daki 60 yerli kemirgen türünün neredeyse üçte biri ya tükendi ya da tükenmek üzere. Buna rağmen bu…

Avustralya'daki 60 yerli kemirgen türünün neredeyse üçte biri ya tükendi ya da tükenmek üzere. Buna rağmen bu hayvanlara ilgi çekmek çok zor ve ekolog Steve Morton, sorunun bir kısmının isimlerinde olduğunu düşünüyor.

Sivri kulaklı, ipeksi kuyruklu, krem rengi karınlı bu hayvanın yaygın adı "ova sıçanı". Habitat kaybı ve sonradan gelen kedi ile tilkiler yüzünden eski yayılım alanının çoğunda artık bulunmadığı düşünülüyor. Morton ise hayvanın, Wangkangurru halkının kullandığı palyoora adıyla anılmasını istiyor. Kanguru ve kookaburra gibi Aborjin kökenli isimler, halkın gönlünü çoktan kazanmış durumda.

Bu sadece bir his değil. 26.794 yaygın hayvan ismini inceleyen 2020 tarihli bir çalışma, isimlerin çoğunun güçlü duygular uyandıran kelimeler içerdiğini gösterdi: "Altın" ve "harika" olumlu, "sıçan", "küçük" ve "kör" olumsuz. 1998'de Londra Hayvanat Bahçesi ziyaretçileriyle yapılan bir deneyde de hayvanların adları eklenince, hangisini korumak istediklerine dair sıralamalar değişti. Koruma bütçeleri büyük ölçüde kamuoyu algısına bağlı olduğu için araştırmacılar, olumlu ve doğru isimleri basit ve ucuz bir koruma aracı olarak görüyor.

Fikir yeni değil: Morton ve meslektaşları aynı öneriyi 30 yıl önce yaptı. Değişim yavaş geldi ama geldi; su sıçanı "rakali", dumanlı fare "konoom", New Holland faresi de 2023'te "pookila" oldu. Rakalinin bugün binlerce üyeli bir Facebook hayran sayfası var.

Üstelik bu adlar zaten bu toprakların yerli halklarına ait. Morton'a göre bu isimlere dönmek, sömürgeci geçmişle uzlaşmaya da küçük bir katkı. İsmin tek başına bir türü kurtaracağı kesin değil, ama bütçe masasında "sıçan" ile "palyoora" aynı ilgiyi görmeyebilir.

✏️ Çeviren: Poyraz Savaş · Editör: Damla Şahin Uçar

Fotoğraf: You Le / Unsplash