Scientific Reports dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bilinen en eski hayvandan sağ yönelim eğilimi, yani "sağ ellilik" tespit etti. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nden Scott Evans liderliğindeki ekip, 100'den fazla Spriggina floundersi fosili üzerinde gerçekleştirilen kapsamlı analizin sonuçlarını paylaştı.
Güney Avustralya'da bulunan bu fosiller, yaklaşık 550 milyon yıl önce Ediyakara Dönemi'nde yaşamış küçük, yassı ve segmentli bir solucana ait. Baş yapısıyla bilinen en eski hayvan unvanını taşıyan Spriggina, 2-10 santimetre uzunluğundaydı. Fosillerinin büyük çoğunluğunun sola doğru eğilmesi, hayvanın yaşarken sağa doğru kıvrılmayı tercih ettiğine işaret ediyor; çünkü fosiller canlıların ayna görüntüsünü koruyor.
Araştırmacılar bu eğilimin gerçekten davranışsal mı yoksa okyanus akıntıları ya da ölüm sonrası kuruma gibi dış etkenlerden mi kaynaklandığını sorguladı. Ayrıntılı alan çalışmaları sonucunda aynı katmandaki fosillerin farklı yönlere ve farklı kıvrım açılarına sahip olduğu; hatta bazılarının altlarında sediman bulunduğu görüldü. Bu durum, Spriggina'nın deniz tabanına sabit olmadığını ve özgürce hareket edebildiğini kanıtlıyor.
Evans, fosilleşmiş hayvanların yönelim oranını hesapladığında şaşırtıcı bir sonuçla karşılaştı: Sola eğilen fosiller sağa eğilenlerden yaklaşık iki kat fazlaydı. Bu tam olarak günümüz hayvanlarında sağ el tercihini belirlemek için kullanılan istatistiksel oranla örtüşüyor. Bulgular, sağ-sol yönelim gibi temel davranışsal özelliklerin kökeninin yarım milyar yıldan daha eskiye uzandığını ve ilk hayvanların düşündüğümüzden çok daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.

Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, hem havada uçabilen hem suda yüzebilen ve iki ortam arasında geçiş yapabilen ilk robot kuşu tanımlıyor. MIT'ten mekanik mühendis Raphael Zufferey liderliğindeki ekip, iki yıllık geliştirme sürecinin ardından bu tasarımı hayata geçirdi.
İlham kaynağı Atlantik martısı ve puffin gibi dalgıç kuşlar: Bu hayvanlar aynı kanatları hem uçmak hem yüzmek için kullanabiliyor. Robotun tasarımında iki kritik karar alındı. Birincisi, bacak eklenmedi; robotun yalnızca kanatlarıyla sudan havalanabilmesi hedeflendi. İkincisi, katlanabilir kanat yapısı yerine karbon fiber çubuklarla desteklenmiş naylon kumaştan yapılan esnek sabit kanatlar tercih edildi. Merkezi gövde kasıtlı olarak açık bırakıldı; böylece su sisteme dolarak elektronik bileşenlerin ayrı ayrı su geçirmez hale getirilmesine rağmen robotun nötr yüzdürme kuvveti (ne batma ne yüzme) sağlanabiliyor.
Tek şarjla yaklaşık 6 kilometre uçabilen ya da 1,6 kilometre yüzebilen robot, Sudan havalanmak için saniyede 10 kez kanat çırparak yeterli hız ve itme kuvveti üretiyor. Cenevre Gölü'nde gerçekleştirilen testlerde saniyenin altında bir sürede yüzey geçişi başarıyla tamamlandı.
Potansiyel uygulamalar arasında zararlı alg çiçeklenmelerinin izlenmesi, mercan resifleri ve balık stoklarının takibi ile kıyı erozyonu gözlemi yer alıyor. Portland Üniversitesi'nden biyolog Glenna Clifton, bu robotu "yüzme, uçma ve iki ortam arasında geçiş performansında çığır açan bir adım" olarak nitelendiriyor.

Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, "deniz bulutu parlatma" (marine cloud brightening, MCB) adı verilen jeomühendislik yönteminin El Niño olaylarını zayıflatabileceğini öngörüyor. Chicago Üniversitesi'nden iklim bilimcisi Jessica Wan liderliğindeki ekip, 1997-1998 ve 2015-2016 El Niño olaylarını bilgisayar simülasyonlarıyla yeniden modelledi.
Araştırmanın ilham kaynağı ilginç: 2019-2020 Avustralya orman yangınları atmosfere büyük miktarda aerosol fırlattı ve bu parçacıklar güneydoğu subtropikal Pasifik Okyanusu üzerindeki bulutları parlatarak çok yıllı bir La Niña olayını tetikledi. Ekip, bu "fırsatçı deneyin" kasıtlı olarak tekrarlanıp tekrarlanamayacağını sorguladı.
Simülasyonlarda deniz tuzları gibi aerosollerin Pasifik'in belirli bir bölgesine enjekte edilmesi, bulutları daha parlak ve yansıtıcı hale getirerek bölgeyi soğutuyor; bu da El Niño dinamiklerini zayıflatıyor. Zamanlamanın kritik olduğu ortaya çıktı: 2015-2016 olayı için Haziran'dan başlayan enjeksiyonlar en güçlü soğumayı sağlarken Aralık'ta başlamak çok daha az etkili oldu.
Ancak bilim insanları temkinli. Cornell'den Daniele Visioni, bulgunun ilgi çekici olduğunu ama "kesin yanıt olmadığını" vurguluyor. Exeter'dan James Haywood ise farklı simülasyonların çok daha güçlü bir La Niña'yı tetikleyebileceğini gösterdiğini hatırlatıyor. Dünyanın yeni bir El Niño eşiğinde olduğu şu günlerde araştırmacılar, bu yöntemin mevcut olay için uygulanmasının teknik ve sosyolojik engeller nedeniyle henüz mümkün olmadığını belirtiyor.

Miami merkezli City Labs, 8 Temmuz'da SpaceX'in Falcon 9 roketi aracılığıyla tarihin ilk ticari nükleer güçlü uydusunu yörüngeye taşıdı. BOHR (Betavoltaic Orbital High-Reliability) adlı bu küçük CubeSat, softbol büyüklüğündeki "1U" platformunu kullanıyor ve tritiyum adlı radyoaktif bir hidrojen izotopunun bozunmasından elektrik üreten bir betavoltaik pil taşıyor.
Betavoltaik piller, güneş pillerinden farklı olarak günışığına bağımlı değil; düşük güçlü uygulamalar için uzun süreli ve sürekli enerji sağlıyorlar. BOHR'un ürettiği güç nanowatt ile mikrowatt arasında çok küçük; uydunun gündelik işlemleri ise geleneksel güneş panelleriyle yürütülüyor. Nükleer pil yalnızca deney yükleri için kullanılacak.
Bu misyonun tarihi önemi iki açıdan büyük: Birincisi, daha önce yalnızca NASA ve ABD ordusu gibi devlet kurumları uzayda nükleer güç kaynaklarını işletebiliyordu. BOHR, FAA'nın yeni nükleer fırlatma onay sürecinden geçen ilk ticari nükleer misyon oldu. İkincisi, ticari uzay nükleer gücü için önemli bir emsal oluşturuyor.
Gelecekteki potansiyel uygulamalar arasında Ay'ın kalıcı gölge kraterleri için sensör ağları (NASA ile birlikte çalışma), askeri şifreleme cihazları için tritiyum piller ve tıbbi implante cihazlar yer alıyor. City Labs CEO'su Peter Cabauy bu misyonu "kalıcı, güneş ışığına veya pil ömrüne bağımlı olmayan ticari nükleer güç sistemlerinin rutin dağıtıma hazır olduğunun kanıtı" olarak nitelendiriyor.

Bilim insanları, tamamen yapay bileşenlerden oluşan ve beslenip büyüyerek bölünebilen SpudCell adlı sentetik bir hücre sistemi geliştirdi. BioRxiv üzerinde yayımlanan ancak henüz hakemli bir dergide değerlendirilmeyen çalışma, hücre döngüsünü laboratuvar ortamında "sıfırdan" gerçekleştiren ilk başarılı "bottom-up" (aşağıdan yukarıya) yaklaşım olarak dikkat çekiyor. Enerji üretimi gibi temel işlevlerden yoksun olan SpudCell'in, gelecekte ilaç, gübre ve plastik gibi endüstriyel ürünlerin biyolojik yollarla üretilmesinde kullanılacak bir "biyolojik fabrika" platformuna dönüştürülmesi hedefleniyor.