Bilim insanları, kontrolsüz şekilde atmosfere giren uzay çöplerinin yarattığı sonik patlamaların, aslında deprem sensörleri tarafından algılanabildiğini gösterdi. Johns Hopkins Üniversitesi’nden gezegen bilimci Benjamin Fernando ve Imperial College London’dan mühendis Constantinos Charalambous, 2024 yılında Çin’e ait Shenzhou-15 yörünge modülünün Dünya’ya dönüşünü inceleyerek bu yöntemi test etti. Normalde yer kabuğundaki titreşimleri ölçmek için kullanılan sismik istasyonların, uzay çöplerinin oluşturduğu akustik şok dalgalarını da kaydedebildiği ortaya kondu.
Elde edilen sismik veriler sayesinde, uzay çöpünün atmosfere giriş hızı, irtifa aralığı, boyutu, iniş açısı ve parçalanma anları yüksek hassasiyetle hesaplandı. Shenzhou-15 modülünün yaklaşık Mach 25–30 hızla atmosfere girdiği ve düşüşün ilerleyen safhalarında çok sayıda küçük sonik patlamaya bölündüğü belirlendi; bu durum, modülün havada parçalandığına dair yer gözlemleriyle de örtüşüyor.
Araştırmacılar, bu yöntemin uzay çöpü risklerini daha iyi yönetmek açısından önemli olduğunu vurguluyor. Avrupa Uzay Ajansı’nın 2025 raporuna göre Dünya yörüngesinde 1,2 milyondan fazla potansiyel olarak tehlikeli uzay çöpü parçası bulunuyor ve bu sayı artmaya devam ediyor. Sismik sensörler kullanılarak yapılan bu tür izlemeler, tamamen yanmadan yere düşebilecek parçaların olası düşüş bölgelerinin daha hızlı ve doğru şekilde belirlenmesine yardımcı olabilir. Çalışma, kontrolsüz uzay çöpü girişlerinin izlenmesi ve risk değerlendirmesinde mevcut, halka açık altyapıların beklenenden çok daha etkili biçimde kullanılabileceğini gösteriyor.
50 görüntülenme