Antik Mısır'da kediler tanrıça Bastet'in yeryüzündeki temsilcisi sayılıyordu, ancak en az 20 mezarlığı dolduran milyonlarca adaklık mumya için bu kadar kedinin hangi şartlarda yaşadığı uzun süredir belirsizdi. 19. yüzyılda hayvan mumyaları gemi safrası, yakıt ya da gübre yapıldığı için geriye çok az örnek kaldı. Viyana Doğa Tarihi Müzesindeki Beni Hassan kökenli 131 kafatası da 1890'da Liverpool'da gübre satışına çıkarılan 200.000 mumyadan küçük bir kısmı biyolog William Herdman'ın kurtarmasıyla korundu.
Arkeozoolog Wim Van Neer ve ekibi, bu 131 kafatasını röntgen ve kimyasal izotop analizleriyle inceledi. Radyokarbon testi yapılan dokuz örnekten sekizi MÖ 380 ile MÖ 40 arasına, biri MÖ 10. yüzyıla tarihlendi. Önceki çalışmalarda yüzde 20 olan yetişkin kedi oranı burada yüzde 86'ya çıktı. Çoğu insanların yanında büyüyen evcil kedilerdi; aralarında Afrika yaban kedileri, olası melezler ve izotop analizine göre yavruyken yakalanıp evcil kedilerle tutulan en az yedi sazlık kedisi de vardı.
Örneklerin yarısından fazlasında diş kaybı, diş eti hastalığı, metabolik bozukluklar ve enfeksiyon kaynaklı olabilecek kemik aşınmaları saptandı. Yedi sazlık kedisinin altısında da aynı hastalıklar çıktı; bir evcil kedinin alnındaki iyileşmiş ısırık izi bir sazlık kedisinin köpek dişleriyle birebir örtüştü. Bu tablo, kedilerin serbest dolaşmak yerine dar ve stresli alanlarda tutulduğunu gösteriyor.
Kafataslarının 14'ünde insan kaynaklı travma var; bazıları boğulurken çoğu sopa ya da keskin bir metal alet darbesiyle öldü. Bazı kafataslarındaki iyileşmiş kırıklar, kedilerin ceza amaçlı darbe aldığını ya da öldürülmeye çalışılırken yaralı kaçtığını düşündürüyor. Yine de 19. yüzyılda gövde kemikleri atıldığı ve tam iskeletler kalmadığı için sistemik hastalıkları teşhis etmek zor, kedilerin nasıl barındırıldığı da hala bilinmiyor. 🐈
Fotoğraf: Birmingham Museums Trust / Unsplash
47 görüntülenme