Aklınızda bir şey tutarken başka bir işle uğraşmak zorunda kalınca hatırladığınız şey bulanıklaşıyor. Bilgi…

Aklınızda bir şey tutarken başka bir işle uğraşmak zorunda kalınca hatırladığınız şey bulanıklaşıyor. Bilgi gerçekten siliniyor mu, yoksa beyinde duruyor da biz mi ona ulaşamıyoruz?

Kısa süre aklımızda tutup üzerinde çalıştığımız bilgilere "çalışma belleği" deniyor. Bir telefon numarasını tuşlayana kadar akılda tutmak, bunun en bilindik örneği. Bu belleğin araya giren işlerden nasıl korunduğu ise hala tam olarak bilinmiyor.

Yeni bir çalışmada katılımcılara bir alet ya da hayvan resmi gösterildi. Katılımcılar bekleme süresinde resmi akıllarında tutarken, resimle hiç ilgisi olmayan bir rakam görevi yaptılar. Görevin zorluğu üç seviyedeydi: sadece izlemek, kolay ve zor. Bu sırada beyinleri fMRI ile tarandı ve aktivite desenleri analiz edildi. Bakılan yerler, beynin alın ve tepe kısımlarına yayılan ve hemen her türlü zihinsel zorlukta devreye giren "çoklu talep ağı"na ait 13 bölge ile görmenin ilk işlendiği görme korteksiydi. Soru şuydu: Desenlere bakarak kişinin aklında alet mi, hayvan mı tuttuğu anlaşılabilir mi?

Davranışta sonuç beklendiği gibiydi; araya başka bir görev girince insanlar resmi daha az doğru hatırladı. Ama çalışmanın başlığı asıl bulguyu özetliyor: "Davranış bükülüyor, kod sağlam kalıyor." Yani hatırlama performansı düşse de resmin kategorisine dair bilgi beyin aktivitesinde okunabilir halde kaldı.

Bu, unutmanın her zaman bilginin yok olması anlamına gelmediğini düşündürüyor; sorun bilgiye ulaşmakta ya da onu kullanmakta olabilir. Yine de bulgu yeni bir çalışmaya dayanıyor ve resmin ayrıntılarına değil, sadece alet mi hayvan mı olduğu gibi kaba bir bilgiye dair.

Fotoğraf: Jan Canty / Unsplash