arXiv'de yayımlanan yeni bir çalışma, Mayıs 2026'da duyurulan ve büyük ilgi gören bir keşfi geçersiz kılıyor: Büyük Magellan Bulutu'nda tespit edildiği iddia edilen ilksel kara delik, gerçekte sıradan bir değişken yıldız.
Özgün çalışmada araştırmacılar, Dark Energy Camera (DECam) ile milyonlarca yıldızı izlerken bir saatin altında süren ani bir parlaklık artışı gözlemlediler. Bu çok kısa süreli parlamayı, Ay kütlesine yakın ilksel bir kara deliğin yol açtığı gravitasyonel mikro mercekleme olayı olarak yorumladılar. İlksel kara delikler (PBH), evrenin erken döneminden kalma hipotetik nesneler; bunların karanlık maddeyi oluşturduğu öne sürülüyor.
Varşova Üniversitesi'nden Andrzej Udalski ve Przemek Mróz, aynı DECam verilerini ve 2020-2021 yıllarından elde edilen ek gözlemleri bağımsız biçimde yeniden inceledi. Bulgular çarpıcı: "Phoebe" yıldızı yıllar içinde en az üç kez parladı. Oysa gerçek bir mikro mercekleme olayı, tek bir geçen nesneyle ilişkili olduğundan tekrar etmez. Ayrıca yıldızın ortalama parlaklığı zamanla değişiyor; bu da onun doğal olarak değişen bir yıldız olduğuna işaret ediyor. Yakınındaki iki benzer yıldız ise bu süreçte sabit parlaklık sergiledi; bu da değişimin sahici olduğunu kanıtladı.
Üstelik OGLE (Optik Gravitasyonel Mercekleme Deneyi) anketi, yıllarca aynı bölgeyi yüksek hassasiyetle izledi; ay kütlesinde ilksel kara delikler gerçekten var olsaydı, benzer yüzlerce hatta binlerce olayın gözlemlenmesi gerekirdi. OGLE'da böyle bir şey yok. Araştırmacılar, kısa süreli izleme çalışmalarının değişken yıldızları ile gerçek mikro mercekleme olaylarını birbirinden ayırt etmekte yetersiz kalabileceğini vurguluyor.