Lotus Çiçeğinden Öğreneceklerimiz Var

Lotus çiçeği yüzeye doğru yol alırken kökleri bataklığın içindedir. Çevresi çamurludur, su bulanıktır, ışık azdır. Bu ortamı kendisi seçmemiştir ama yine de her gün büyük bir gayretle milim milim yükselir. Çamurun içinde büyümesine rağmen üzerinde çamurun izinden eser yoktur. Lotus’un asıl etkileyici yanı kirli ortamda temiz kalması değildir, şartlar ne olursa olsun kendi yönünü değiştirmeden yukarı çıkmasıdır. Ortam seçmez, büyümesi gerektiğini bilir ve sadece büyür.

Hayatta da benzer bir durumla karşılaşırız: Zaman kısıtlıdır, çevre çoğu zaman olumsuzdur ve karşımıza sürekli kontrol edemediğimiz şeyler çıkar. Yeri gelir hiç ışık göremeyiz, her şey bulanıklaşır.

Stoacılık kabaca değiştirebileceğimiz şeylere odaklanmamızı öğütler. Bizim kontrolümüzde olmayan etkenler için yapabileceklerimiz oldukça sınırlıdır, bunlara takılmak motivasyon ve enerji kaybından başka bir sonuç vermez. Hayat planladığımız gibi gitmediğinde, olumsuzluklar moralimizi bozduğunda ya da çevreden gereksiz yorumlar geldiğinde stoacı bir bakış açısı, lotus gibi kendi köklerimizi beslemeye devam etmemizi sağlar.

Disiplin burada kök görevini üstlenir. Motivasyon Tanrı misafiri gibidir, ne zaman geleceğini ve size ne kadar eşlik edeceğini bilemezsiniz. Her gün küçük adımlarla ilerlemeyi, eksik olanı tamamlamayı ve hedefe doğru sabit bir yol almayı sağlayan şey disiplindir.

Sartre’ın özgürlük anlayışı da burada anlam kazanır: “İstesem de istemesem de seçiyorum.” Bir eylemi her gün sürdürmek veya bırakmak bir seçimdir. Çaba göstermek ve hedefe doğru adım atmak, insanın kendi özgür iradesiyle yaptığı bir eylemdir.

Camus’nün absürd bakışı ise dış koşulların değişkenliğini anlamlandırmakta yardımcı olur. Hayat sürekli değişir, planlar bozulur, olaylar tahmin edilemez. Bu absürtlükte anlamı dışarıda aramak boşunadır; anlam, kişinin kendisi tarafından içeride yaratılır. Gösterilen çabanın değeri motivasyon patlamalarından ziyade çalışma rutinlerinde ve atomik alışkanlıklarda (güzel kitap) yatar.

Aristoteles’in alışkanlık ve erdem anlayışı da sürece derinlik katar. Disiplin bir karakter meselesidir. İyi günlerde gösterilen çaba kadar, kötü günlerde yapılan küçük adımlar da uzun vadede alışkanlık yaratır ve karakteri şekillendirir.

Doğu felsefesi ve lotus metaforu tüm bu düşünceleri birleştirir. Çiçeğin bataklıkta durması ve suyun akıntısına karşı kendi yolunda yükselmesi, zihinsel berraklığı ve dinginliği temsil eder. Motivasyon gelip gider, dış koşullar değişir ama iç disiplin ve bilinçli seçimler kişiyi hedefine taşır. Her gün küçük bir adım atmak ve bataklığın içine çekilmemek, sonunda çiçeğin açmasına ve emeğin meyve vermesine yol açar.

Şimdi kendinize bir söz verin: İyi günde ve kötü günde, hastalıkta ve sağlıkta…