Hangi Hayvanlar Bulmacaları En İyi Çözer?
Rakunlardan şempanzelere, ahtapotlardan Yeni Kaledonya kargalarına kadar pek çok hayvan bulmaca çözmekten keyif alıyor. Peki bu alanın şampiyonu kim?
/content/d13cd829-a21f-4fd5-8433-c3ada9c554ee.jpeg)
- Blog Yazısı
Blog Yazısı
Zor bir bulmacayı çözmek hayatın küçük keyiflerinden biri olabilir; rakunlara sorsanız size aynısını söyler. Araştırmacılar yakın zamanda bu memelilerin bulmacaları eğlence için çözdüğünü keşfetti.
Rakunlara içinde marshmallow bulunan şeffaf plastik bir kutu verildi. Kutu birden fazla yolla açılabiliyordu. Bazı mekanizmalar kolaydı (örneğin sürgülü mandal), bazıları ise zordu (örneğin döner topuz).
Rakunlar tatlı ödüllerine ulaştıktan sonra bile çoğu zaman farklı mekanizmaları açmaya devam etti. Araştırmacılar bu davranışa bilgi arayışı (İng: "information foraging") adını veriyor.
Başka bir deyişle rakunlar merakla hareket ediyor gibiydi. Bu özellik, kentsel ortamlara uyum sağlama becerilerini açıklamaya yardımcı olabilir (ve 2025'te Virginia'da bir içki dükkânını talan eden rakunda olduğu gibi yaramazlıklara da yol açabilir).
Şempanzeler de bulmaca çözmeye meraklı hayvanlar. 2013'te Whipsnade Hayvanat Bahçesi'ndeki altı şempanzeden, çubuklar kullanarak nesneleri tesisat borularından oluşan bir labirentin içinden geçirmeleri istendi.
Bazen çıkarılacak nesneler zardı, bazen de yenilebilir ödüller (Brezilya cevizi). Rakunlar gibi şempanzeler de yiyecek ödülü olmadan bulmacayı çözmeye istekliydi. Bu durum araştırmacıları, söz konusu hayvanların karmaşık zekâ oyunlarını tamamlamaktan bir tatmin duygusu aldığını öne sürmeye yöneltti.
Esnek düşünebilmek ve problem çözebilmek, hayvan zekâsının önemli göstergelerinden biri. Tayland'daki Salakpra Yaban Hayatı Koruma Alanı'nda yaşayan Asya filleri, hortumlarıyla bulmaca kutularını açıp yiyeceğe ulaşabildiklerini gösterdi. Fillerin bu görevde zincirleri çekmesi ya da kapıları kaydırması gerekti; ödül ise jakfruitti.
Su altında ise bulmaca şampiyonları ahtapotlar. 2016'daki bir çalışmada ahtapotlara küçük, L biçimli kaplar verildi. Ahtapotlar bu kapları açmayı öğrendi ve içlerinde karides parçası buldu. Ardından kap, üzerinde delik bulunan plastik bir bölmenin arkasına yerleştirildi.
Ahtapotlar becerikli kollarını kullanarak bu tuhaf biçimli kabı çevirdi ve delikten geçirip kendilerine doğru çekti.
Bulmaca çözme becerisinde zirveye gelince, en baştaki isim Yeni Kaledonya kargaları olabilir. Bu kuşların hem esaret altında hem de doğada alet kullandığı gözlemlendi. Yiyeceğe ulaşmak için teli ya da dalları kancaya dönüştürüyorlar. Hatta birden fazla parçadan alet bile yapabiliyorlar.
2018'de araştırmacılar kargalara içinde yiyecek bulunan bir bulmaca kutusu verdi. Yiyeceğe yalnızca dar bir aralıktan çubuk uzatılarak ulaşılabiliyordu.
Sekiz kargaya verilen çubuklar yiyeceğe erişemeyecek kadar kısaydı, ancak birleştirilerek bileşik araçlar (İng: "compound tools") oluşturulabiliyordu. Kuşların yarısı bunu kendiliğinden çözdü. Bir kuş, dört ayrı parçadan bir sırık bile yaptı.
Ama işin en etkileyici kısmı şu: Kargalar çok aşamalı bulmacaları da çözebiliyor. BBC'nin 2014 yapımı Inside the Animal Mind belgesel dizisinde, bir karga daha önce tamamını görmediği sekiz adımlı bir bilmeceyi çözerken filme alındı.
Karga önce küçük bir çubukla üç taş elde etti. Ardından taşları ağırlıklı bir düzeneğe bırakarak daha uzun bir çubuğa ulaştı. Son olarak bu çubuğu kullanarak yiyecek ödülünü aldı.
Belki de "kuş beyinli" olmak aslında bir iltifattır.
- Çeviri Kaynağı: BBC Science Focus Magazine | Arşiv Bağlantısı
- Muhteşem!0

- Tebrikler!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 20.11.2026 12:54:43 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/24026
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.
Yorumlar 0