EVRENİN GİZLİ DİLİ:SAYILAR
Şehmus savaş
Sayılar gerçekte varmı:
İnsanlık tarihindeki en büyük keşiflerden biri ateş, tekerlek ya da elektrik değil; belki de sayıların keşfidir. Çünkü sayılar olmadan ölçmek, hesaplamak ve evreni anlamak neredeyse imkânsız olurdu. Ancak burada ilginç bir soru ortaya çıkar: Sayılar gerçekten var mıdır, yoksa insan zihninin oluşturduğu soyut kavramlar mıdır?
İnsan oğlu dünyaya geldiği günden beri hesaplama, sayma, toplama ve çıkarma gibi matematik gerektiren işlemler yapmıştır. Mağara duvarlarına ne kadar büyük ve hangi açıyla resimler çizeceğinden, hasat edilen bir bölgenin büyüklüğünü hesaplamaya kadar birçok alanda sayıları kullanmıştır.
Zamanla bu bilgi birikimi katlanarak büyümüştür. İnsanlar sayılar sayesinde bir uzay aracını hangi hızlarda yörünge dışına çıkaracaklarını hesaplayabilmiş, devasa köprüler ve gökdelenler inşa edebilmiştir.
Demem o ki, sayılar insanlığın hayatında her zaman var olmuş ve onun ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir.
Ve tam bu noktada insanların aklına şu soru gelir:
Sayılar gerçekte var mıdır,yoksa birere insan zihninin ürünü müdür?
Aslında sayı diye ifade ettiğimiz “1, 6, 9, 0, 17, 35000, 5” gibi kavramlar birer sıfattır. Yani gerçekte “1” diye bağımsız bir şey yoktur; “1” bir sıfattır. Örneğin “1 elma ver” deriz. Buradaki “bir” kavramını beş duyu organımızla algılayamayız, çünkü bu somut bir şey değildir.
Çünkü doğada tek başına var olan "1" diye bir. nesne yoktur."Bir" kavaramı ancak bir şey ile birlikte kulanırız.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Belki de sayılar, insan zihninin yarattığı en büyük araçlardan biridir. Onları doğada doğrudan göremeyiz, dokunamayız ya da koklayamayız; ancak etkilerini her yerde hissederiz. Evreni anlamaya çalışırken kurduğumuz bu soyut dil sayesinde yıldızların hareketini hesaplayabiliyor, dev yapılar inşa edebiliyor ve karmaşık sistemleri yönetebiliyoruz. Belki de insanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerden biri tam olarak budur: Hiçlikten anlam üretme ve o anlamla dünyayı yeniden şekillendirme gücü.
Yazan: ŞEHMUS SAVAŞ
- 2
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 10/10/2026 16:57:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23150
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.