Etkileşim Barbarlığı mı, Medeniyeti mi?

İçinde bulunduğumuz çağ, sadece bilgiyi tükettiğimiz değil, aynı zamanda ona aktif olarak temas ettiğimiz, ona yön verdiğimiz ve ondan geri bildirim aldığımız, karşılıklı bir etkileşim içinde olduğumuz bir dönemdir. Geçmişte geçerli olan tek taraflı anlatımların, bir kürsüden konuşup kalabalığı susturmanın, günümüz dünyasında artık bir karşılığı bulunmamaktadır. Çünkü bu çağ, her alanda etkileşimin ön plana çıktığı, diyalog ve katılımcılığın değer kazandığı bir etkileşim çağıdır. İnsanlar artık sadece dinleyici veya izleyici olmakla yetinmeyip, sürece aktif olarak dahil olmak istemektedir.

Eskiden bilgi, adeta bir merkez gibiydi ve insanlar bu merkezin etrafında toplanır, bilgiyi edinmeye çalışırdı. Ancak bugün, bilginin sabit bir merkezi bulunmamaktadır. Bilgi, ancak kullanıcıyla temas ettiği, onun ihtiyaçlarına cevap verdiği ve onun tarafından anlamlandırıldığı anda gerçek değerini kazanmaktadır. Artık okuyan, izleyen veya dinleyen kişi, pasif bir alıcı konumunda değil; aksine yorumlayan, eleştiren, itiraz eden ve hatta katkı sunan aktif bir katılımcı konumundadır. Bu etkileşimli durum, yalnızca sosyal medya platformlarıyla sınırlı kalmayıp; eğitimden medyaya, markaların iletişim stratejilerinden bireysel ilişkilere kadar hayatın her alanına derinlemesine nüfuz etmiş durumdadır.

Etkileşim, günümüzde sadece bir gönderiyi "beğen" tuşuna basmak gibi basit bir eylemden çok daha fazlasını ifade etmektedir. Etkileşim, aynı zamanda soru sormayı, yapıcı geri bildirimler vermeyi, farklı veya karşıt fikirleri açıkça dile getirmeyi ve ortak bir paydada buluşmayı da içerir. Bu nedenle, günümüzde bir şeyler anlatmak kadar dinlemek, bir şeyler sunmak kadar karşımızdakini anlamaya çalışmak, başarılı bir iletişimin ve etkileşimin en belirleyici unsurları haline gelmiştir. Tek yönlü, dayatmacı iletişim modelleri ise hızla popülerliğini yitirmekte ve yerini daha katılımcı ve diyalog odaklı yaklaşımlara bırakmaktadır.

Bu çağda güven, artık fiziksel mesafelerle değil, kurulan temas noktalarının sıklığı ve niteliğiyle ölçülmektedir. İnsanlar, kolayca ulaşabildiklerine, sorularına hızlı ve tatmin edici cevaplar alabildiklerine ve karşılarında gerçek, samimi bir muhatap bulduklarına daha çok güven duymaktadır. Bu bağlamda, sessiz kalan, geri dönüş yapmayan, eleştirilere kapalı olan her türlü yapı, ister birey ister kurum olsun, zamanla itibarını ve etkisini kaybetme riskiyle karşı karşıyadır. Çünkü günümüz insanı, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine büyük önem vermektedir.

Etkileşim çağının bir diğer önemli gerçeği de şeffaflık ilkesidir. Artık kapalı kapılar ardında konuşulanlar veya gizli tutulan bilgiler, uzun süre saklı kalamamakta ve er ya da geç gün yüzüne çıkmaktadır. İnsanlar, kurumların ve bireylerin süreçlerini, niyetlerini ve eylemlerindeki tutarlılığı açıkça görmek istemektedir. Söylenen sözlerle yapılan işler arasındaki herhangi bir tutarsızlık veya çelişki, internetin ve sosyal medyanın gücü sayesinde çok kısa bir süre içinde fark edilmekte ve geniş kitlelere duyurulmaktadır.

Bu çağda güçlü olan, en çok ve yüksek sesle konuşan değil; en çok ve etkili bir şekilde temas kurabilen, diyalog geliştirebilendir. En yüksek sesle bir şeyler anlatan değil, karşısındakinin ne söylediğini gerçekten duyan, anlayan ve ona göre cevap verebilendir. Çünkü etkileşim, sadece teknolojik araçları kullanmakla ilgili bir beceri değil; aynı zamanda bir zihniyet meselesidir. Empati kurabilme, farklı bakış açılarını anlayabilme ve ortak bir zeminde buluşabilme yeteneği, etkileşim çağında başarının anahtarlarından biridir.

Peki sen bu etkileşim çağında gerçekten iletişim kuruyor musun; yoksa sadece kendi düşüncelerini mi empoze etmeye çalışıyorsun? Gerçekten karşındakini dinliyor ve anlamaya mı çalışıyorsun, yoksa sadece konuşmak için mi konuşuyorsun?