Boyut Kavramı Kafamı Karıştırıyor

Einstein’in görelilik teorisinde büküldüğü düşünülen,Picasso’nun tablolarında “4. boyut nasıl olurdu?” yansımaları görülen,kimilerina göre sayısının ona kadar çıkabileceği düşünülen boyut kavramı kimi zaman bana saçma gelir. Belki de zihnimde onu gerçek bir katman olarak,çarşaf gibi düşündüğümden böyledir bu. Boyutu aklımda böyle resmettiğimde şu kafama takılıyor: E üstünde ne var o zaman? Boyutlar birbirleriyle nasıl bir ilişki içinde? İç içe mi geçiyorlar,üst üste mi? Birbirleriyle nasıl ilişkiye geçiyorlar? Yani aklımda deli sorular… Bazen beynimin kapısını çalıyorlarmış gibi düşünüyorum,tabii maalesef ki uyumaya çalışırken çalıyorlar,neyse…

Parçacıklar böyle demeye alışık olsak bile dalga parçacık ikililiğine sahiptir. Bu durumu sicim teorisi her bir parçacığın aslında adeta uzayda olan bir sicim olarak betimleyerek açıklamaya çalışır. Harry Potter’daki iplik naneleri adlı hayali ürüne benzetirim biraz. Kitabı okuduysanız aklınıza getirebilirsiniz. Henüz bu teorem mutlak doğru teorem olarak olarak kabul edilmiş değil. Fizikte kuantum fiziğiyle Einstein’ın fiziği birleştirilmeye ve “Her şeyin teorisi” elde edilmeye çalışılıyor. Bu yolda birçok teori üretiliyor ama hala en doğrusuna ulaşmadık. Şunu biliyoruz ki parçacıklar ilk başta tek ve bir bütündü. Sonra sıcaklık ve enerji azaldıkça binevi birbirlerinin yakalarını bırakabilmiş oldular. Büyük patlama gerçekleştikten sonra “zaman” kavramı ortaya çıktı,yani düzenlilikten düzensizliğe doğru evren genişlemeye başladı. Bu zaman nerde peki? Sadece düzensizlik olarak mı hissediyoruz,zaman sadece bu mu? Bilmiyorum,uzman olmadığım çok açık. Fakat şunu biliyorum ki boyut dediğimiz kavramların birbirleriyle etkileşimi çok daha farklı. İsterseniz şimdi yazacağım satırları okuyup gözünüzü kapatıp anlattığım şeyleri zihninizde canlandırabilirsiniz. Boyutları katman katman üst üste koyalım,şimdi birbirleriyle olan sınırlarına bakalım,birbirleriyle nasıl etkileşiyorlar? Boyut nedir ki? Böyle olmaz,örümcek ağına benzetelim,ama dört bir tarafı sarmış bir örümcek ağı olsun. Hiç bir yerden kaçış yok. Şimdi ağların bileşenlerini boyut olarak ele alalım,her biri birbirine yegane özelliklerini kazandırıyor. Esneklik,yapışkanlık,sağlamlık… Boyutlar da bu şekilde düşünülebilir belki. Örümcek ağı adeta bir zemin gibi,parçacık burda dalga olarak ortaya çıkıyor. Bu minik dalgaların yoğun olduğu yerlerde adeta filografi gibi belirgin bir cisim ortaya çıkıyor. Peki bu boyutlar neyin üzerinde bulunuyor? Ya bizim evrenimiz de çevresinde bükülme sağlayarak başka evrenlerde de bükülme sağlıyorsa? Böylece çoklu evren teorilerine gitmiş oluruz. Evrenimizin etkisiyle oluştukları için etki tepki mantığıyla fizik kurallarının benzer olduğunu düşünebiliriz.

Benim düşünce deneyim bu kadardı,boyut kavramına çok giremedim. Kafamı karıştırıyor. Daha çok maddenin oluşumu ve evrenimizin yapısı ve bulunduğu yer üzerinde durdum. Ama en azından kafamdaki soruları belirttim,bir gün bunları çözebilirler. Benim de kafamda deli sorular olmaz.