Arabaların Gücünü Belirlemekte Kullandığımız Beygir Nedir?
/old/content_media/6a087ef5f5a7566cea6628a9f44711ee.jpeg)
- Özgün
- Matematik
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Beygir gücü, buhar makinelerinin performansını ölçmek için geliştirilmiş ve 1 beygir, bir atın 75 kilogramlık yükü 1 saniyede 1 metre yükseğe kaldırma gücüne eşittir.
- James Watt, midillilerin çekme gücünü hesaplayarak, yetişkin bir atın gücünü yaklaşık 745.7 kilogram-fut/dakika olarak tanımlamış ve bu değeri beygir gücü birimi olarak kullanmıştır.
- İnsanlar da beygir gücüyle karşılaştırılabilir; sağlıklı bir erkek kısa süreliğine 1.2 beygir güç üretebilirken, atletler kısa süreli 2.5 beygire kadar çıkabilirler.
Özellikle arabalarla ilgili olanların mutlaka bileceği "beygir" isimli birim, aslen buhar makinalarının gücünü ölçmek için geliştirilmiştir. 1702 yılında ilk olarak Thomas Savery tarafından söz edilen terim, daha sonradan James Watt tarafından kullanılarak, yeni geliştirdiği buharlı motoru halka tanıtmasında yardımcı olmuştur. Ancak bu birim tam olarak nasıl belirlenmiştir?
Kültürel evrim içerisinde çok da güvenilir referanslara dayanmadan geliştirilen her ölçü birimi gibi "beygir" de oldukça muğlak bir terimdir; lakin matematikte oldukça net tanımlanmış bir karşılığı bulunmaktadır. Görselden de görebileceğiniz gibi "beygir", isminden de anlaşılabileceği gibi atların gücüne dayanarak geliştirilmiş bir ölçüttür. 1 beygir, ortalama bir yetişkin erkek atın yaklaşık 75 kilogramlık bir yükü 1 saniyede 1 metre yükseğe çıkarabilmek için ihtiyaç duyduğu güçtür.
Tarihsel olarak bu tespitin yapılması, Watt'ın hesaplarına dayanmaktadır. Watt, 4 saatlik vardiyalar halinde çalışan bir midillinin yaklaşık 980 Newton-kuvvetlik bir yükü dakika başına ortalamada 30 metre çekebildiğini hesaplamıştır. Bundan yola çıkan Watt, yetişkin bir erkek atın (bir beygirin) bir midilliden %50 civarında güçlü olduğunu hesaba katarak dakika başına 33.000 ft-lb/dakika ya da 745.7 kg-f/dakika değerine ulaşmıştır.
Dilenirse "1 beygir" yerine "1 insan" birimi de kullanılabilir. Sağlıklı ve yetişkin bir erkek, çok kısa bir süreliğine 1.2 beygirlik güç, sınırsız olarak ise 0.1 beygirlik güç sağlayabilmektedir. Eğitimli atletler kısa süreliğine 2.5 beygire kadar çıkabilmekte, uzun saatler boyuncaysa 0.3 beygirlik gücü sağlayabilmektedir. Örneğin Usain Bolt, 2009 yılında 100 metreyi 9.58 saniyede koşarak kırdığı Dünya rekorunda 3.5 beygire sadece 0.89 saniyeliğine erişebilmiştir.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Mmm... Çok sapyoseksüel!4

- Bilim Budur!1

- Muhteşem!0

- Tebrikler!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Korkutucu!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 24.10.2026 16:39:19 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/4731
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.