Süper Kütleli Bir Kara Deliğin Dönüş Hızının Artışı

Bir kara delik ne kadar hızlı dönebilir? Normal maddeden yapılmış herhangi bir cisim fazla hızlanırsa parçalanır. Ama bir kara delik parçalanamayabilir; bu yüzden ulaşabileceği en yüksek dönüş hızı gerçekten de tam olarak bilinmiyor. Kuramcılar, hızlı dönen kara delikleri genellikle Einstein'ın Genel Görelilik Kuramının Kerr çözümü ile modelliyor. Bu çözüm, birkaç şaşırtıcı ve alışılmadık olguyu öngörüyor. Belki de en kolay sınanabilir öngörüsü şu: Uzak bir gözlemciye göre, azami hızla dönen bir kara deliğe giren madde, en son ışık hızına yakın bir hızla yörüngede dolanırken görülmelidir. Bu öngörü, sarmal gökada NGC 1365'in merkezindeki süper kütleli kara deliği gözleyerek NASA'nın NuSTAR ve ESA'nın XMM uydularıyla test edildi. Işık hızına yakın bu sınır, çevredeki yığılma diskinin iç kenarındaki çekirdek ışımanın ısınması ve tayf çizgilerinin genişlemesi ölçülerek doğrulandı. Burada görülen, kara deliğin çevresinde girdap gibi dönen normal maddeden bir yığılma diskini ve üst taraftan fışkıran bir jeti betimleyen bir sanatçı çizimidir. Rastgele düşen maddenin kara deliğe girişi, bir kara deliği bu kadar hızlandırmamalıdır. Bu nedenle NuSTAR ve XMM ölçümleri, çevrede bir yığılma diskinin varlığını da doğruluyor.