MyCn 18: Kazınmış Kum Saati Gezegenimsi Bulutsusu

Kum saati şeklini siz mi görüyorsunuz; yoksa o mu sizi izliyor? Hayal edebiliyorsanız, MyCn 18’in halkaları bir kum saatinin hatlarını çizer. Üstelik merkezinde alışılmadık bir “göz” de var. Nasıl bakarsanız bakın, bu kum saati biçimli gezegenimsi bulutsunun merkezindeki yıldız için zamanın kumu tükeniyor. Nükleer yakıtı bitince, Güneş benzeri bir yıldızın yaşamının bu kısa, görkemli kapanış evresi başlar. Dış katmanlar uzaya savrulur; geride kalan çekirdek ise soğuyan ve giderek sönükleşen bir beyaz cüceye dönüşür. 1995’te gökbilimciler, Hubble Uzay Teleskobu’nu (HST) kullanarak gezegenimsi bulutsuların bir dizi görüntüsünü aldı; bunların arasında burada gördüğünüz örnek de vardı. Görüntüde, renkli ve parıldayan gazın narin halkaları (azot-kırmızı, hidrojen-yeşil ve oksijen-mavi) kum saatinin incecik duvarlarını belirginleştiriyor. Hubble görüntülerinin eşi görülmemiş keskinliği, bulutsunun dışarı atılma sürecine dair şaşırtıcı ayrıntıları ortaya çıkardı. Bu ayrıntılar, MyCn 18 gibi gezegenimsi bulutsuların karmaşık şekilleri ve simetrilerine ilişkin hâlâ yanıt bekleyen gizemleri çözmeye yardımcı oluyor.