Bullet Cluster’ın Madde Meselesi

Bullet Cluster’da mesele ne? Bu dev gökada kümesi (1E 0657-558), arka plandaki gökadaların görüntüsünü kütleçekimsel mercekleme yoluyla öyle bir biçimde çarpıtıyor ki, bu durum başat kurama güçlü bir kanıt olarak yorumlandı: İçinde karanlık madde bulunduğu fikrine. Ancak yakın tarihli farklı analizler, daha az popüler bir alternatifin, yani kütleçekimini değiştiren yaklaşımların, karanlık madde olmadan da kümenin dinamiğini açıklayabileceğini söylüyor. Üstelik daha olası bir oluşum (öncül) senaryosu da sunuyor. Şu anda gözlemleri açıklamak için iki bilimsel hipotez yarışıyor: görünmez madde mi, yoksa düzeltilmiş kütleçekimi mi? Bu düello oldukça dramatik; çünkü karanlık madde için gerçekten kurşun geçirmez bir örnek bulunursa, değiştirilmiş kütleçekimi kuramlarının o sade cazibesi ciddi biçimde sarsılabilir. Yakın gelecekte Bullet Cluster üzerindeki bu çekişmenin sürmesi bekleniyor; çünkü yeni gözlemler, bilgisayar benzetimleri ve analizler tamamlandıkça tablo yeniden değerlendirilecek. Günün görseli, Hubble/Chandra/Magellan verilerinden oluşturulmuş bir bileşik görüntü. Kırmızı, sıcak gazın yaydığı X-ışınlarını; mavi ise ayrıştığı öne sürülen karanlık madde dağılımını gösteriyor.