Satürn'ün uydusu Iapetus'a ne olmuş olabilir?
Bu tuhaf dünyanın çok geniş bölgeleri
kömür kadar karanlık; başka yerleri ise buz kadar parlak. Koyu maddenin bileşimi bilinmiyor, ancak
kızılötesi tayflar, içinde koyu renkli bir tür
karbon bulunabileceğine işaret ediyor. Iapetus'un bir başka sıra dışı özelliği de, onu bir
ceviz gibi gösteren alışılmadık ekvator sırtı. Bu sanki boyanmış gibi duran uydunun gizemini daha iyi anlamak için
NASA, Satürn yörüngesinde dolanan
robotik Cassini uzay aracını 2007'de 2.000 kilometreye kadar yakından geçecek şekilde yönlendirdi.
Yukarıda görülen görüntüde Cassini yaklaşık 75.000 kilometre uzaktayken izlediği rota, Iapetus'un
hep geride kalan yarımküresinin daha önce eşi görülmemiş ayrıntıda görüntülenmesini sağladı. Güneyde görülen dev çarpma krateri yaklaşık 450 kilometre genişliğinde. Benzer boyuttaki daha eski bir kraterin üzerine binmiş gibi duruyor. Koyu maddenin Iapetus'un en doğu kesimlerini giderek daha fazla kapladığı, kraterleri de yüksek arazileri de kararttığı görülüyor.
Yakından bakıldığında, bu koyu örtünün genellikle uydunun ekvatoruna dönük olduğu ve kalınlığının 1 metreden az olduğu anlaşılıyor.
Önde gelen bir hipoteze göre koyu madde, görece sıcak ama kirli buz
süblimleşirken geride kalan tozun büyük bölümünden oluşuyor. Başlangıçtaki
koyu madde tabakası ise, başka uydulardan meteorların kopardığı parçacıkların birikmesiyle adeta yüzeye sürülmüş olabilir. Cassini'nin
Iapetus yakın geçişinden gelen bu ve diğer görüntüler, daha güçlü ipuçları için incelenmeye devam ediyor.