Abell 370: Gökada Kümesi Kütleçekim Merceği

Şu tuhaf yay da ne? Astronomlar Abell 370 gökada kümesini görüntülerken, kümedeki pek çok gökadanın sağ tarafında sıra dışı bir yay fark etmişti. Merak uyandırsa da, ilk tepki bu yaydan söz etmemek olmuştu; çünkü daha önce buna benzer bir şey hiç kaydedilmemişti. Ne var ki 1980'lerin ortasında daha iyi görüntüler elde edilince, astronomlar bu yayı yeni tür bir astrofizik olgunun ilk örneği olarak tanımladı: Tüm bir gökada kümesinin, arka plandaki gökadalar üzerinde oluşturduğu kütleçekim merceği etkisi. Bugün biliyoruz ki bu yay aslında, dev kümenin çok gerisinde kalacak şekilde tesadüfen hizalanmış, oldukça sıradan bir gökadanın iki bozulmuş görüntüsünden oluşuyor. Abell 370'nin kütleçekimi, arka plandaki gökadaların ışığının (ve başkalarının) yayılıp gözlemciye birden fazla yoldan ulaşmasına neden oldu; tıpkı uzaktaki bir ışığın, bir şarap kadehinin sapından bakınca farklı biçimde görünmesi gibi. Temmuz ortasında astronomlar, yeni yükseltilmiş Hubble Uzay Teleskobu'nu kullanarak Abell 370'yi ve onun kütleçekim merceği görüntülerini eşi görülmemiş ayrıntıyla görüntüledi. Yukarıdaki sarımsı görüntülerin neredeyse tamamı Abell 370 kümesindeki gökadalardır. Yine de dikkatli bir göz, aslında daha uzak gökadaların görüntüleri olan pek çok tuhaf yay ve bozulmuş küçük yaycığı seçebilir. Abell 370 ve onun görüntülerini incelemek, astronomlara gökada kümelerinde ve evrende normal madde ile karanlık maddenin dağılımına açılan benzersiz bir pencere sunuyor.