M2-9: Bir Kelebek Bulutsusunun Kanatları

Yıldızlar öldükten sonra mı sanatları daha çok takdir ediliyor? Aslında yıldızlar en etkileyici görsel şölenlerini çoğu zaman ölürken sergiler. Bizim Güneş’imiz gibi düşük kütleli yıldızlarda ve yukarıda görülen M2-9 örneğinde, yıldız dıştaki gaz zarfını uzaya savurarak sıradan bir yıldızdan beyaz cüceye dönüşür. Dışarı atılan bu gaz, çoğu kez gezegenimsi bulutsu denen çarpıcı bir yapı oluşturur ve binlerce yıl içinde yavaş yavaş sönükleşir. Temsili renklerle gösterilen, yaklaşık 2100 ışık yılı uzaklıktaki kelebek gezegenimsi bulutsu M2-9’un kanatları, tuhaf ama henüz tamamlanmamış bir öykü anlatıyor. Merkezde, iki yıldız; Plüton’un yörüngesinin 10 katı büyüklüğünde bir gaz diskinin içinde birbirinin çevresinde dolanıyor. Ölmekte olan yıldızın dış zarfı dışarı atılınca, bu diskten sıyrılıp dışarı taşar ve iki kutuplu görünümü oluşturur. Gezegenimsi bulutsuları ortaya çıkaran fiziksel süreçler hakkında ise hâlâ bilmediğimiz çok şey var.