Titan'ın X-Işını

Bu haziranda gerçekleşecek, nadirliğiyle çok konuşulan Venüs geçişinde, şu sıralar akşam göğünde pırıl pırıl parlayan yıldızımız, Güneş’in yüzeyi üzerinden süzülürken bir siluet olarak görünecek. Ama 5 Ocak 2003’te bundan da daha ender bir geçiş yaşandı. Halkalı gaz devi Satürn’ün büyük uydusu Titan, yaklaşık 7.000 ışık yılı uzaktaki bir süpernova kalıntısı olan Yengeç Bulutsusu’nun önünden geçti. Titan’ın geçişi sırasında, yörüngedeki Chandra Gözlemevi’nin X-ışını algılayıcıları, yukarıda görülen Yengeç’in olağanüstü atarca (pulsar) bulutsusunun ürettiği kozmik X-ışınlarının Titan tarafından gölgelenişini kaydetti. Bu durum, bir tıbbi röntgene benzer bir örnek oluşturuyor. Ortaya çıkan görüntü (soldaki küçük ek görüntü), Titan’ın atmosferinin ne kadar geniş bir alana yayıldığını yokluyor. Peki Titan’ın Yengeç’in önünden geçmesi ne kadar enderdi? Satürn’ün kendisi her 30 yılda bir Yengeç Bulutsusu’nun birkaç derece yakınına uğrasa da, benzer bir geçişin bir sonrakinin 2267’de gerçekleşeceği bildiriliyor. Üstelik Yengeç’i doğuran yıldız patlaması 1054’te görülmüş olduğuna göre, 2003’teki Titan geçişi belki de ilk kez yaşanmış olabilir; hem de tarihteki ilk kez.