Phi Persei: Çift Yıldız

Bu ikili sistemde en büyük yıldızın hangisi olduğu çok belli. Son bulgulara dayanarak hazırlanan bu sanatçı tasviri, 720 ışık yılı uzaktaki çift yıldız Phi Persei’yi gösteriyor: Parlak, hızla dönen, büyük kütleli bir yıldız ve onu saran bir gaz diski. Küçük eşlikçi yıldız ise yaklaşık 160 milyon kilometre ötede dolanıyor. Büyük yıldız şu anda küçük olanın yaklaşık 9 katı kütleye sahip. Ama her zaman böyle değildi. On milyon yıl önce, sistemde aslında en büyük kütleli yıldız küçük eşlikçiydi. Daha kütleli olduğu için daha hızlı evrimleşti ve daha çabuk dev bir yıldıza dönüştü. Şişkin dış katmanlarını bugünkü büyük kütleli yıldıza kaptırdıktan sonra geriye, yaklaşık 1 Güneş kütlesinde, soyulmuş ve son derece sıcak bir çekirdek kaldı. Bir on milyon yıl sonra roller yeniden değişebilir. Bu kez bugünkü büyük kütleli yıldız kendi dev evresinde şişerek kütleyi eşlikçisine “geri” verebilir. Bu yıldızlar yaşamlarını beyaz cüce olarak mı, yoksa süpernova patlamasıyla mı noktalayacak? Astronomlar, böylesi kütle alışverişi yapan ve birbirini etkileyen ikili sistemlerin nihai kaderini hâlâ açık bir soru olarak görüyor. Bu konu, güncel yıldız evrimi kuramları için de önemli bir meydan okuma.