Hubble Sabiti ve Genişleyen Evren (II)

Bu yüzyılda Evren’in genişlediğinin keşfi, Kozmos’a dair insan düşüncesinde bir devrim yarattı. Amerikalı astronom Edwin Hubble, “Hubble sabiti” terimini ortaya atarak bu derin keşifte başrol oynadı. Tek bir sayı olan bu sabit, kozmik genişlemenin hızını anlatır; dış gökadaların bizden uzaklaşıyormuş gibi görünen hızlarını, onlara olan uzaklıklarıyla ilişkilendirir. Hubble Uzay Teleskobu (HST) ile bu temel sabiti ölçmeye çalışan iki astronom ekibi ise hâlâ birbiriyle çelişen sonuçlar bildiriyor. Astronom Allan Sandage’ın liderliğindeki ekip, Başak Kümesi’ndeki sarmal gökada NGC4639 gibi gökadalarda gözlenen titreşen Sefeid değişen yıldızları ve süpernovaları kullanarak uzaklık ölçüyor (yukarıda gösterildiği gibi). Bu gökada, Sefeid temelli belirlemelerin yapıldığı en uzak örnek. Ayrıca 1990’da gerçekleşen ve ayrıntılı biçimde incelenmiş bir süpernovaya da ev sahipliği yaptı. Bu ekibin sonuçları, görece küçük bir Hubble sabitini (yavaş genişleme hızını) destekliyor: yaklaşık saniyede 55 kilometre bölü megaparsek. Bu da 1 megaparsek (yaklaşık 3 milyon ışık yılı) uzaktaki gökadaların, bizden saniyede 55 kilometre hızla uzaklaşıyormuş gibi göründüğü anlamına geliyor. Buna karşılık astronom Wendy Freedman ve çalışma arkadaşları, yine HST verilerine dayanarak çok daha hızlı bir genişleme hızı (daha büyük bir Hubble sabiti) bildiriyor. Hubble sabitinin değeri, yakın zamanda “The Scale of the Universe 1996: The Value of Hubble's Constant” başlıklı popüler bir kamu tartışmasının da konusu olmuştu.