Tek bir "en tehlikeli" yok, çünkü tehlikeyi neyle ölçtüğünüze göre cevap değişiyor. Parasal zarara bakarsak NotPetya, fiziksel sabotaj ve stratejik etkiye bakarsak Stuxnet öne çıkıyor. Ben kendi payıma bu ikisini seçerdim.
Stuxnet (2010 civarı keşfedildi): 2010'da fark edilen bu solucan, İran'ın Natanz tesisindeki endüstriyel kontrol sistemlerini (Siemens PLC'ler) hedef aldı. Santrifüjlerin dönüş hızını bozarak onlara fiziksel hasar verdi, bu sırada operatörlere her şey normalmiş gibi görünen veriler gösterdi. Ralph Langner'a göre bu, bilinen ilk gerçek siber silahtı ve klasik gizlilik, bütünlük, erişilebilirlik düşüncesine sığmayan yeni bir yaklaşım getiriyordu. Yani bu bir "data çalma" olayı değil, kod ile makine kırma olayıydı. Üstelik sıfırıncı gün açıkları ve çalıntı sertifikalar kullanan, çok maliyetli ve devlet seviyesinde bir operasyon olduğu düşünülüyor. Resmî bir sahiplenme yok ama yaygın kabul gören atıf ABD ve İsrail'e yapılıyor.
NotPetya (2017): Fidye yazılımı gibi görünüyordu ama aslında veriyi geri getirmenin bir yolu yoktu, yani amaç para değil yıkımdı. Ukrayna'daki bir muhasebe yazılımının güncelleme mekanizması üzerinden yayıldı ve sonra dünyaya sıçradı. Maersk, Merck gibi şirketleri vurdu, toplam zararın milyarlarca dolar mertebesinde olduğu tahmin ediliyor (sık verilen rakam yaklaşık 10 milyar dolar, ama bu bir tahmin). Akademik literatür bunu devlet destekli yıkıcı siber operasyonlarda bir kırılma noktası olarak ele alıyor. Yayılma kontrolsüzdü, hedef dışındaki sistemler de yandı.
Kısacası Stuxnet "en sofistike", NotPetya "en pahalı" adayı. Fidye yazılımlarını (WannaCry gibi) ve genel olarak kritik altyapı saldırılarını da listeye eklemek mümkün, ama bunlar teknik yenilik veya yıkım ölçeği bakımından genelde bu iki örneğin gerisinde sayılıyor. Bir de not: ikisi de teknik olarak "virüs" değil, solucan sınıfına giriyor. Ama günlük dilde hepsine virüs deniyor, kimse düzeltmeye üşenmediği sürece sorun yok.
Kaynaklar
-
Ralph Langner. Stuxnet: Dissecting A Cyberwarfare Weapon. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Yerassyl Yermekov vd.. Notpetya: Anatomy Of A Cyberweapon Disguised As Ransomware. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
James P. Farwell vd.. Stuxnet And The Future Of Cyber War. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı