Kurumuş salyadan kuduz bulaşmaz. Islak salyanın taştan açık bir yaraya temas etmesi ise sadece tıbbi kılavuzların ihtiyat payından ibarettir, dünya genelinde taş, sopa veya benzeri cansız nesneler üzerinden bulaşmış doğrulanmış tek bir kuduz vakası bile yoktur.
Kuduz etkeni dış ortam koşullarına dayanıklı bir mikroorganizma değildir, dış yüzeyi lipid zarfla kaplı son derece narin bir RNA virüsüdür. Prospektüslerdeki katı saklama koşulları gibi düşünebilirsiniz, virüs açık havada nemini kaybettiği anda o koruyucu yağ kılıfı dağılır ve enfeksiyon yeteneği tamamen biter. Güneş ışığı, rüzgar ve kuruluk birleştiğinde virüsün dakikalar içinde biyolojik aktivitesi tükenir. Taşın üzerindeki salya kuruduysa elinizi veya yaranızı sürdüğünüz şey artık canlı bir virüs değil, sadece inaktif protein ve tuz tortusudur.
Kurumamış ve taze salya senaryosunda ise virüs sıvı kaldığı sürece bir süre canlı kalabilir. Kılavuzlar buna ısırık dışı temas der ve teorik risk sınıfına alır. Ancak bu riskin hayata geçmesi için kuduz bir hayvanın tam o dakikalarda oraya salyasını bırakmış olması, sizin de kanayan taze bir yarayı o ıslak bölgeye doğrudan sürtmeniz gerekir. Tıbbın ihtiyatlı dili her senaryoyu kaydeder fakat literatürde cansız yüzeylerden insana geçmiş tek bir vaka bildirimi dahi yer almamaktadır.
Yine de ortada şüpheli taze bir sıvıyla açık yara teması varsa internetteki felaket senaryolarını okumak yerine yapılacak şey basittir. Yarayı hiç vakit kaybetmeden bol su ve sabunla en az on beş dakika boyunca yıkamak gerekir. Sabun, virüsün o narin lipid kılıfını fiziksel olarak parçalayarak nötralize eder. Ardından en yakın sağlık kuruluşuna başvurup durumu hekime anlattığınızda, gerekli görürlerse temas sonrası aşı takvimini başlatırlar.
Kaynaklar
-
Rajendra Pal Singh vd.. Rabies: Epidemiology, Pathogenesis, Public Health Concerns And Advances In Diagnosis And Control: A Comprehensive Review. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
Abdul Samad vd.. Brief Overview On Rabies: A Fatal And Preventable Virus. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı