Bu akşam Mersin'in Tarsus ilçesinde saat 17.00 civarında yağmur yağdığı anda hava biraz sarımsı biraz turuncu renk oldu. Bunun sebebi nedir?

En olası açıklama, atmosferdeki toz ya da duman gibi askıda parçacıkların (aerosollerin) gün batımına yakın bir saatte ışığı süzmesi. Bölgede o gün çöl tozu taşınımı varsa bu renk çok doğal bir sonuçtur. Elimde o akşamın ölçümü olmadığı için bunu kesin değil, en güçlü ihtimal olarak söylüyorum.

Neden sarımsı turuncu?

• Güneşin açısı: Kasımda Mersin'de gün batımı 17.00 civarına denk gelir. Alçak güneşin ışığı atmosferde çok daha uzun bir yol kat eder. Mavi ve yeşil dalga boyları yolda saçılıp azalır, sarı, turuncu ve kırmızı ağır basar.
• Toz ve diğer aerosoller: Havadaki parçacıklar ışığın tayfını değiştirir. Parçacık yükü artınca kısa dalga boyları daha da zayıflar ve gökyüzü sararır ya da turuncuya kayar. Aynı mekanizma, daha uç örneklerde volkanik kül veya orman yangını dumanıyla gökyüzünün alışılmadık renklere bürünmesini açıklar (Wullenweber vd., 2021).
• Bulut ve yağmur: Yağmur bulutlarının arasından süzülen düşük açılı ışık, bu rengi tüm manzaraya yayar. Bu yüzden renk sadece güneşin olduğu yerde değil, her yerde hissedilir.

Toz mu? Doğu Akdeniz'e güney ve güneydoğu rüzgârlarıyla Sahra, Arap Yarımadası ya da Suriye çölü kaynaklı toz sık sık gelir. Bu toz yağmur damlalarına karışırsa yağış renkli, bazen "çamur yağmuru" ya da "kan yağmuru" olarak anılan bir görünüm alabilir. Meteorolojide renkli yağmurların başlıca nedeni budur (Darack, 2014).

Kendiniz sınayabilirsiniz. Park halindeki araçların camında veya balkonda yağmur sonrası kuruyan, kırmızımsı ya da kahverengimsi ince bir tortu varsa toz taşınımı neredeyse kesindir. Ayrıca Barselona Toz Bölgesel Merkezi'nin (SDS-WAS) toz tahmin haritalarına ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün o günkü uyarılarına bakarak doğrulayabilirsiniz. Yakınlarda büyük bir yangın veya duman varsa, o da benzer bir renk verebilir, ama toz çok daha yaygın bir nedendir.