Covid-19 dan neden bu kadar çok korkuyoruz?

Covid-19 korkusunun temelinde, virüsün ölüm oranının yüksekliğinden ziyade biyolojik öngörülemezliği, asemptomatik yayılımı ve kontrol hissini tamamen sıfırlayan belirsizlik yatıyor. Mevsimsel gripten çok daha hızlı yayılan, kimde hafif bir soğuk algınlığı gibi geçip kimde yoğun bakım tablosuna yol açacağı baştan kestirilemeyen, bağışıklık sistemimizin daha önce hiç karşılaşmadığı bir patojenle yüzleştik.

Laboratuvarda genom dizilerini incelerken de filyasyon verilerini izlerken de en sarsıcı gerçek şuydu: Tehlikenin görünmezliği ve bulaş dinamiklerinin sinsiliği korkuyu katladı. Belirtisiz taşıyıcıların virüsü yayabilmesi, en yakınlarımızı bile potansiyel bir bulaş kaynağı haline getirdi. İnsan zihni bilinen ve elle tutulur riskleri tolere edebilir ancak soluduğunuz havada asılı kalabilen ve sevdiklerinize bilmeden taşıyabileceğiniz bir tehdit derin bir çaresizlik üretir.

Buna bir de modern çağın bilgi kirliliği ve sosyal medyadaki komplo teorileri eklendi. Her köşe başından fırlayan şarlatanların yaydığı zırvalar, medyadaki sansasyonel başlıklar ve sağlık altyapısının tıkanma ihtimali toplumdaki risk algısını uçuruma sürükledi. Araştırmalar da bu korkuyu besleyen ana etkenlerin doğrudan bireysel hastalık riskinden çok, sevdiklerini koruma telaşı, yoğun medya maruziyeti ve sağlık sisteminin sınırlarına dayanması olduğunu gösteriyor.

Kısacası bizi asıl dehşete düşüren şey virüsün mikroskobik varlığından ziyade, tanımsızlığı, sağlık sistemini kitleme kapasitesi ve alıştığımız güvenli dünya hissini bir gecede yerle bir etmesiydi.