Havanın aydınlanması/ kararması süresi neden değişir?

Havanın erken veya geç aydınlanıp kararmasının temel nedeni, Dünya'mızın yaklaşık 23,5 derecelik eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki yıllık dolanma hareketidir. Bu eğiklik sebebiyle yıl boyunca Güneş ışınlarının yeryüzüne geliş açısı ile Güneş'in gökyüzünde izlediği rota sürekli değişir, böylece gündüz ve gece süreleri mevsime bağlı olarak farklılaşır.

Gezegenimiz yörüngesinde ilerlerken, bulunduğumuz yarımküre Güneş'e doğru dönük olduğunda yaz mevsimini yaşarız. Bu dönemde Güneş gökyüzünde çok daha yüksek bir yay çizer ve ufuk çizgisinin üzerinde çok daha uzun süre kalır. Haliyle sabahları erkenden doğar, akşamları da oldukça geç batar. Kış aylarında ise yarımküremiz Güneş'in aksi yönüne doğru eğim alır. Güneş gökte alçak ve kısa bir yay çizdiği için sabah geç doğup akşam erkenden batar, bize o kısacık kış günlerini bırakır.

Aydınlanma ve kararma sürecinin hızı, yani alacakaranlık süresi ise bulunduğunuz enleme göre farklılaşır. Ekvator çevresinde Güneş ufka dik bir açıyla yaklaştığı için hava hızla aydınlanır veya kararır. Kutuplara doğru gidildikçe Güneş ufuk çizgisini çok daha yatay bir açıyla keser, bu yüzden özellikle yaz aylarında alacakaranlık saatlerce sürer ve havanın tamamen kararması epey gecikir.

Büyük kirletici şirketlerin karbon ayak izini unutturmak için yılda bir saat ışık kapatma şovları yapmasına prim vermeyelim ama yazın uzayan gün ışığından yararlanıp evde ampulleri yakmamak harika bir enerji tasarrufudur. Tabii balkonunuzda bekleyen cam ve plastikleri hâlâ ayrıştırmadıysanız onlara da bir el atın lütfen. Doğa kendi dengesini aksatmadan işletiyor, yeter ki biz araya gereksiz atık sokmayalım.