Evet, Türkiye'de DEET içeren sinek kovucular var, fakat sıradan bir süpermarket reyonunda bulamamanız gayet beklenen bir durum. Piyasada hâlâ satışı süren Off! Max (yaklaşık yüzde 28 ile 30 DEET) ve mavi ambalajlı klasik Sinkov sprey (yüzde 12 DEET) doğrudan bu etken maddeye sahip. Daha yüksek konsantrasyon arıyorsanız outdoor ve kamp malzemesi satan yerlerde ya da seyahat sağlığı odaklı ithal ürünlerde Lifesystems Expedition gibi yüzde 50 oranında DEET içeren seçenekleri bulabilirsiniz.
Bulamamanızın ilk sebebi, internetin her köşesine sinen o bitmek bilmeyen 'kimyasal zehirdir, bitkisel olan şifadır' hezeyanı. Sosyal medyada iki video izleyip kendini zehirlenmiş sanan popüler algı sağ olsun, üreticiler de bu kolektif evhamı paraya dönüştürmeyi seçti. Şişelerin üzerine büyük harflerle 'DEET içermez' yazıp içine lavanta veya limon otu yağı dolduruyorlar. Ancak o çok övülen aromatik yağlar yirmi dakika sonra uçup gittiğinde sivrisineklerin insafına kalıyorsunuz.
İkinci ve bilimsel açıdan makul sebep ise ikaridin (picaridin) maddesinin sektöre yerleşmesi. DEET, böceklerin koku reseptörlerini bloke eden ve onlarca yıldır güvenilirliği kanıtlanmış altın standart bir molekül, fakat saat camını, plastikleri ve sentetik kumaşları eritmek gibi huyları var. İkaridin ise plastiğe zarar vermeyen, kokusuz ve cildi daha az yorucu olan daha güncel bir alternatif. Dünya Sağlık Örgütü ve CDC gibi kurumlar da ikaridini koruyuculuk süresi ve etkinlik bakımından DEET ile eşdeğer kabul ediyor.
Kısacası, eczanelerden veya güvenilir internet satıcılarından Off! Max veya klasik Sinkov sorabilirsiniz. Tropikal bir sıtma bölgesine gitmiyorsanız ya da çalılıklarda kene kovalamıyorsanız, kutusunda etken madde olarak yüzde 15 ile 20 ikaridin yazan ürünler de sinir sisteminizi yıpratmadan işinizi görür.
Kaynaklar
-
Centers for Disease Control and Prevention. Prevent Mosquito Bites. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı
-
U.S. Environmental Protection Agency. Skin-Applied Repellent Ingredients. Alındığı Yer:
| Arşiv Bağlantısı