Tricholomataceae (Tricholomataceae)

Hepsini Gaziantep'in çam ormanlarından topladığım mantarlardan Koyu Kahverengi ve desenli olarak karşımıza çıkan Tricholoma caligatum, Türkçe adıyla Nergis mantarı, gerçekten de nergis gibi hoş bir kokuya sahiptir. Görseldeki diğer tricholomalar gibi Çam ağaçları ile mikorizal ilişki içerisindedir. Büyük örnekler acı bir tada sahiptir lakin bu acılık 5-10 dakika kaynatılmak suretiyle giderilebilir ve sonrasında istediğiniz şekilde hazırlayıp yiyebilirsiniz. Sap ve şapka kısmındaki kahverengi bölgeler özellikle yağmurlu zamanlarda ciddi toprak tutucudur ve sapın üst kısmından şapkanın da kenarlarından tutup soymak suretiyle kolaylıkla kurtulabilirsiniz. Bu mantarın Gaziantep içerisinde dağılımı oldukça kısıtlıdır, öyle ki sadece bir kere karşıma çıktı.

Gri olan mantarımız Tricholoma terreum, Türkçe'de karakız, karaoğlan gibi isimlerle ve İngilizce'de Grey Knight olarak bilinir, yine çam ağaçları ile mikorizal ilişki içerisinde bir türdür. Uzun yıllar iyi yenilebilir kabul edilen ve hâlen Avrupa ve Anadolu'da sevilerek yenilen bir mantar türü olmasına rağmen bazı Çinli araştırmacılar zehirli olduğu konusunda spekülasyonlarda bulunmuşlardır. Mikoloji camiasının çoğunluğu hâlen, iyi pişirilmek kaydıyla yenilebilir bir tür olduğu kanısındadır. Eğer tüketmek istiyorsanız benzer zehirli türlerle karıştırmamak için Çam ormanında olduğunuzdan emin olun ve iyi pişirerek aşırıya kaçmadan tüketin. Ayrıca caligatum ve terreumun turşusu da yapılmaktadır (tabii ki önceden haşlayarak!) şahsen ben yaptım ve gayet güzel olduklarını düşünüyorum. Son olarak bu mantarımızı Gaziantep'in hemen her çam ormanında bolca rastlamak mümkündür. Merkez Erikçe ve Dülükbaba ormanlarından tutun Fevzipaşa ve Nurdağına kadar ciddi bir yayılış içerisindedir.

Attıklarım arasında tek görselle temsil edilen kahverengi şapkaya ve yine sapta açık kahverengi lekelere sahip mantarımız Tricholoma fracticum. Mikoloji kaynaklarında çok acı bir tür olmasından mütevellit "yenmez" sınıfında kabul edilse de herhalde bizim milletin damak tadına hitap etmiş olacak ki, bu mantarı yiyen Türklerle de karşılaştığım oldu. Ben henüz denemedim ama deneyecekseniz önce iyi bir haşlayıp sonra kızartarak küçük ısırıklarla denemenizi öneririm :)