Orta Doğu'da Akraba Evliliği Oranı Diğer Coğrafi Bölgelerden 10 Kat Fazladır!

Akraba evliliği geleneği, Orta Doğu'da geleneksel aile yapısı ve kültürlerinin zararlarının en bariz örneklerdendir. Akraba evliliği sonucu çocuklarda nadir gözüken, çekinik genetik hastalıklar ortaya çıkabilmektedir. Buna rağmen gelenek bölgede devam etmektedir.

Yeni yayımlanan bir çalışmada en batıda Fas'tan en doğuda Pakistan'a kadar "Geniş Orta Doğu" coğrafyasından 1100 bireyin genetik verisi incelendi. Çalışmada Türkiye'den de 140 birey yer aldı. Genel olarak incelenen bölgelerdeki genetik profiller birbirine benzerken, şaşırtıcı olmayan biçimde Kuzey Afrikalıların diğer Afrikalılara, Türkiyelilerin ise Avrupalılara, diğer Orta Doğululara göre daha fazla benzediği görüldü. Çalışmada ayrıca her popülasyonda genom içindeki homojenlik ölçülerek, akraba evliliğinin yoğunluğu öngörüldü. 

Akraba evliliği çok olduğunda her bireyin anneden ve babadan gelen genleri birbirine benzemektedir. Ebeveynleri akraba olan bireyler genetik olarak, ailesinde akraba evliliği olmayanlara göre genetik olarak daha homojen olmaktadır. Makalede Türkiye dahil tüm Orta Doğu popülasyonlarında akraba evliliği endeksi, Avrupa, Uzak Asya ve Afrikalı popülasyonların on katı çıkmıştır!

Orta Doğu'da uzun süredir devam eden aşırı akraba evliliği sonucu zararlı mutasyonların bir miktar elenmesi beklenebilirdi. Ancak çalışmada doğal seçilimin böyle bir etkisi tespit edilememiştir. Bunun bir sebebi zararlı mutasyonların tahmin edilmesinde güçlük ve popülasyon tarihindeki özgünlükler olabilir. Öte yandan fenilketonüri gibi birçok çekinik genetik hastalığın görülme sıklığı Türkiye ve Orta Doğu'da dünyanın başka yerlerinden daha yüksektir.

Çalışmanın bir eksikliği ise karşılaştırma için Hindistan'dan örnek incelenmemiş olmasıdır. Çünkü bu bölgede de akraba evliliğinin yüksek olduğu ve genetik olarak iz bıraktığı daha önceki çalışmalardan bilinmektedir.

Geçen hafta yayımlanan bir antik DNA çalışmasında ise İranlı ilk çiftçilerden birinin genomu dizilenmiştir. Zagros Dağları'nda bir mağarada bulunan bireyin 9 bin yıl önce yaşamış bir çiftçi olduğu tahmin edilmektedir. Antik çiftçinin genomundaki bazı bölgelerin aşırı homojenliği, akraba evliliği geleneğinin daha o dönemde başladığına işaret etmektedir.