Evrimde ki o soruyu aklımıza getirelim, ilk insan ne zaman var oldu? Yığın Paradox'u (Sorites Paradox) ile cevap veriyoruz. Hangi aşama da insan olduğuna karar veriyoruz? Uzun uzadıya anlatmaya gerek duymuyorum anlaşıldığını düşünüyorum yada Paradox'u araştırıp basitçe anlaşılabilir.
Şimdi sorumu sormak istiyorum. İslamda inanan bir insan inandığı Tanrının veya kitabın kaç yanlışını/hatasını görürse o dinin doğru din olmadığına karar verir? Kusursuz bir tanrı varsa tek bir yanlış yeter mi?
Dindar birine hatayı gösterdiğinizde aslında öyle demek istemedi, aslında burda böyle demek istemedi gibi yanıtlar alıyorum. Yüzyıllardır Arapça konuşanlarda Allah'ın ne dediğini anlamıyorsa o zaman Allah kusurlu bir anlatım mı yapmış olur? Kusursuz varlık, kusur işleyebilir mi? İnsanlara aslında ne dediğini anlatamayan bir tanrı kusurlu olmaz mı? Sorites Paradox'u anlatımıyla sorayım, Tanrı kaç kusurdan sonra Tanrılıktan düşer?

İnsanlar bazen özgürlüğü sadece kendi işlerine geldiği kadar savunuyor. Çocukların seçme hakkından dem vururken, o hakkı yalnızca kendi beğendikleri yöne açık bırakıyorlar. Bir mezhebin gerçek Müslüman bile olmadığına hükmediyor, bir alıntının arkasına geçip dinin yasaklanmasını destekliyorlar. Dayatmaya karşı çıkıp çözümü başka bir dayatmada arıyorlar, bu da yangını benzinle söndürmeye benziyor. Savunduğumuz şey özgürlük olmaktan çıkıp tercihimizin zorunluluğuna dönüşüyor. Kimin hangi inançta olduğuna, o inancı hak edip etmediğine hükmetmek kimsenin işi değil. Alıntılar da süs olur, düşüncenin yerini tutmaz. Kendi cümlelerimiz bir Freud'a ihtiyaç duyacak kadar zayıf olmayabilir. Özgürlük, sevmediğimiz şeylerin de nefes alabilmesidir. Kimi başını örter, kimi örtmez. Kimi inanır, kimi inanmaz. Kimi secdeye varır, kimi sessizce yol alır. Kimi dua ile avunur, kimi sorularla yaşar. Bu böyle gelmiş, böyle gider. Çünkü inanç da inançsızlık da insanın kendi vicdanında filizlenir, emirle değil. Kimse kimsenin yerine inanamaz, kimse kimsenin yerine inanmamayı da seçemez. Bir gönlün içine devlet de giremez, alıntı da. Zorla örtülen de zorla açılan da aynı yarayı taşır: seçememe yarasını...

Evrimi hep düz bir yolculuk sanırız: yerden havalanıp kanatlanma hikayesi. Ama bak işte, 150 milyon yıl önceki ilk kuşlardan bazıları uçmakla hiç ilgilenmemiş! Yerde, tıpkı sülün gibi avlanan, ama Velociraptor pençeleri taşıyan minik yırtıcılar varmış. Yuezhuornis gibi türler, kuşlarla dinozorlar arasındaki o "büyük boşluğu" küçültüyor. Evrim, öyle tek bir yola sapmıyor, yan yollarda neler neler deniyor. Bazen uçmak değil, yerde hızla koşmak en iyi seçenek olabiliyor. Fosiller hala çok kısıtlı ama bu keşifler hikayeyi bayağı zenginleştiriyor.

Azerbaycan da eğitimde kıyafet bütünlüğü kanununa bayıldım, özellikle İlkokul öğrencileri için uygulanmasına.
10 yaşında Türban/Başörtüsü kararını alamayacağını, bunun dayatıldığını biliyoruz üzerine tartışılmayacak kadar net bir konudur ki, 10 yaşında birinin doğru muhakeme yeteneğine sahip olduğu da düşünülemez.
Ebeveynlerin baskısı üzerine takıldığın farkındayız.
İran, Irak, Suriye gibi ülkelerde yoğunluk kazanan Şia (Şiiler) müslümanlar, (İran çokça Şii'lik üzerinden politika ve terörizm yaymıştır ve devam etmektedir) bizim ülkemizde çoğu Sunni Müslümana göre "gerçek müslüman" bile değiller. Kaldı ki Azerbaycan ve İran arasında çok büyük çekişmeler bulunuyor. İran Şii mezhebini Azerbaycanda yaymaya çalışıyor böylelikle liderleri Azerbaycan devlet başkanı değil İran dini lideri olsun.(Bu konu çok derin başlık olarak bıraktım)

Erkeğin sakalının kutsal, kadının saçının günah sayıldığı bir durum var İslamda. Böyle bir tutumu desteklemem mümkün değildir. Aklıma Freud'un bir alıntısı geldi. "din, evrensel bir saplantı nevrozudur.
Yasaklanmasını destekliyorum.

Yıllardır "sinir ağları karmaşık düğümler, kara kutular" diye anlatıldı. Biz de öyle sandık. Oysa son bakışım bambaşka bir şey fısıldıyor: Nöronlar rastgele "karışımlar" yapmıyor, aksine şaşırtıcı bir "özyinelemeli genelleme" mantığıyla büyüyor. Yani o içinden çıkılmaz görünen düğümler, aslında yanlış yorumladığımız "temiz" yapılar. Doğru araçlarla baktığında, devasa modeller bile katman katman açılıyor. Bu içimi epey rahatlattı, sistemin doğası beklediğimizden çok daha zarifmiş.