Yüksek dağların eteklerinde veya buzullarla çevrili bir fiyortta seyahat ederken, yüzlerce metrelik devasa bir su duvarıyla karşılaşma ihtimaliniz artıyor. Yakın zamanda Nepal ile Çin sınırında Himalayalar'dan kopan bir buzul çöküşü, köyleri saniyeler içinde haritadan sildi. Binlerce insan hayatını kaybetti veya kayboldu. Uzmanlar, Alaska'dan Avrupa Alpleri'ne kadar buzullarla kaplı birçok bölgede mega tsunamilerin an meselesi olduğunu söylüyor.

Bu yıkımın arkasında gezegenimizin ısınmasıyla tetiklenen bir zincirleme reaksiyon yatıyor. Yükselen sıcaklıklar, dağ yamaçlarını bir arada tutan donmuş toprak tabakasını çözüyor. Dengesini kaybeden yamaçlar ve hızla eriyen buzullar dev heyelanlara zemin hazırlıyor. Ayrıca hızlı buz kaybı, yer kabuğu üzerindeki devasa ağırlığı ortadan kaldırıyor. Bu durum fay hatlarının hareket etmesini kolaylaştırıp deprem riskini artırıyor. Sarsıntılar buzul çöküşlerini tetikliyor ve suya gömülen dev kaya kütleleri mega dalgalar yaratıyor.

Alaska'daki Tracy Arm fiyordunda yaşanan olay bunun en net örneğini oluşturuyor. Dar körfeze çöken yamaç, 481 metrelik bir dalga kaldırdı. Olay, kruvaziyer gemileri bölgeye girmeden hemen önce yaşandığı için büyük bir faciadan dönüldü. Sadece fiyortta kamp yapan üç kanocu şans eseri kurtuldu. Tehlikenin farkına varan birçok gemi şirketi, artık rotalarını bu yüksek riskli bölgelerden kaçınacak şekilde güncelliyor.

Bu tsunamileri önceden tespit etmek ise oldukça zor. Dağ yamaçlarındaki hareketliliği izlemek için uydular kullanılıyor. Ancak yoğun buzullu bölgelerde kütleler zaten günde birkaç metre ilerleyebiliyor. Bu hızlı akış, heyelana işaret eden küçük kaya hareketlerini tamamen maskeliyor. Felaketler hiçbir belirti vermeden patlak veriyor ve dalgalar harekete geçtiğinde kimsenin kaçacak vakti kalmıyor. 🌊

✏️ Çeviren: Tuğba Tekin · Editör: Sabri Küsüroğlu