Güneş milyarlarca yıldır gökyüzünde sessizce parıldıyor gibi görünse de aslında her an kendi kütleçekimi altında ezilip tek bir noktaya çökmeye çalışıyor. Onu bu kaçınılmaz sondan kurtaran ve uzayda kararlı bir küre olarak tutan temel fizik yasasını biliyor musunuz?
Astrofizikte buna hidrostatik denge diyoruz. Bir yanda trilyonlarca tonluk maddeyi merkeze doğru çeken devasa kütleçekimi, diğer yanda ise sıkışan gazın yarattığı ve dışarıya doğru iten muazzam termal basınç bulunur. Bu iki zıt kuvvet birbirine eşitlendiğinde yıldız ne içe çökerek çöker ne de patlayıp uzaya savrulur.
Üstelik bu denge sadece yıldızların kalbinde işlemiyor. Şu an ciğerlerimize çektiğimiz hava da aynı mekanizma sayesinde yeryüzünde kalıyor. Dünya'nın çekimi atmosferi yüzeye bağlarken, gaz moleküllerinin basıncı onların yere yapışmasını engelliyor. VFTS 102 gibi saniyede 500 kilometre hızla dönen ekstrem yıldızlarda ise ekvatoral merkezkaç etkisi bu denklemi zorlayarak yıldızı dışa doğru şişiriyor.
Kısacası evrendeki kararlılık durağan bir sükunetten değil, birbirini ezmeye çalışan zıt kuvvetlerin kurduğu dinamik dengeden doğuyor.
Sizce evrende bizi bu şekilde ayakta tutan başka hangi gizli dengeler var?
0 görüntülenme
/evrimagaci.org/public/images/agora-icon.png){kind=icon}
/post/91ebc280-0707-444d-8b83-7fd92da2155a.jpeg)
Evrim Ağacı
/profile/40246a4b-2f2c-4a80-913b-e4339bb983fa.jpg){kind=small}
/profile/4d1aeb36-ff28-40a3-ab1e-dfe33190e93d.png){kind=small}
/profile/37f26ac92b52d4b1fc6c287a2c379540.jpeg){kind=small}
/studio/72eb1dcf-4fa2-4bd2-bcba-e0b1070f4ae7.jpg)
/profile/94a8eb70-eba2-4460-be61-25d5582ba9cd.jpeg){kind=small}
/studio/4b1ad560-3e9b-4b3b-8b00-b9f7292f2126.jpg)
/evrimagaci.org/public/images/logo-50.png){kind=logo}