Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskop dizisi, 8 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir galaksi sisteminden gelen olağanüstü güçlü bir radyo sinyali tespit etti. HATLAS J142935.3–002836 olarak tanımlanan bu sistem, sinyal bu kadar uzak bir noktadan geldiği hâlde beklenenin çok üzerinde parlak kalıyor.
Sinyalin kaynağı, hidroksil (OH) moleküllerinin yayılımını lazer benzeri bir mekanizmayla güçlendirmesi. Radyo dalgaları için çalışan bu amplifikasyon sürecine "maser" adı veriliyor; galaktik ölçekte gerçekleştiğinde ise "megamaser" olarak tanımlanıyor. Araştırmacılar bu sistemin gücünün megamaser sınırını da aştığını öne sürerek yeni bir kategori önerdi: "gigamaser."
Bu denli yüksek parlaklığın iki açıklaması var. Birincisi, sistemin birbirine çarpan iki galaksiden oluşması; bu çarpışma gaz bulutlarını sıkıştırarak hidroksil moleküllerinin mükemmel sinyal yükselticilere dönüşmesi için gereken koşulları yaratıyor. İkincisi ise şans eseri: Sistemle Dünya arasında tam da doğru konumda yer alan başka bir galaksi, arka plandaki sinyali bir büyüteç gibi odaklayarak güçlendiriyor. Bu "kuvvetli gravitasyonel mercekleme" etkisi görüntülerde karakteristik Einstein halkasını oluşturuyor.
Sinyalin yalnızca birkaç saatlik gözlem süresiyle doğrulanması, MeerKAT'ın bu tür uzak sistemleri sistematik olarak aramanın önünü açabileceğini gösteriyor. Bulgular, galaksi birleşmelerinin yoğun geçen evrenin erken dönemlerine dair önemli ipuçları taşıyor.
19 görüntülenme