Science dergisinde yayımlanan çarpıcı bir Hokkaido Üniversitesi çalışması, ahtapotların evrim tarihini yeniden yazıyor: Geç Kretase döneminde, yaklaşık 100-72 milyon yıl önce, dev ahtapotlar okyanusların en üst avcıları arasında yer alıyordu.

El Nino-Güney Salınımı (ENSO), okyanus ve atmosfer arasındaki enerji alışverişine dayanan bir döngüdür. Normal şartlarda alize rüzgarları sıcak suları batıya doğru iter. Ancak El Nino dönemlerinde bu rüzgarlar zayıflar ve batıda biriken sıcak sular Güney Amerika kıyılarına doğru geri döner. 2026-2027 tahmini, okyanus yüzey sıcaklıklarının ortalamanın 2.0°C üzerine çıkacağını gösterdiği için El Nino'nun süper kategorisinde değerlendirilmesine yol açmaktadır.

Küresel sıcaklık, antropojenik zorlamalardan dolayı olması gerektiğinin üzerinde seyrederken, bu değerlerin El Nino gibi doğal salınımlar ile birleştiği zamanlarda dünyada rekor sıcaklıklar kaydedilmektedir. Bu nedenle 2027'nin insanlık tarihinin en sıcak yılı olması beklenmektedir.

Peki bu Süper El Nino'nun küresel ve yerel etkileri nasıl olacaktır? Süper El Nino jet akımlarının rotasını değiştirerek küresel ölçekte bir domino etkisi yaratmaktadır. Jet akımlarının güneye kayması ülkemizin de içinde bulunduğu Akdeniz havzasında yaz aylarında aşırı sıcak hava dalgalarına, kış aylarında bazı bölgelerde normallerin çok üzerindeki yağış dengesizliklerine ve hem bölgesel hem de küresel gıda enflasyonuna yol açacaktır. Ülkemiz ve yerel ölçekte Akdeniz havzası bu gibi sorunlardan etkilenecekken; küresel ölçekte okyanuslardaki 2.0°C'lik artış, mercan resiflerinin ölümüne ve endemik bitki ve hayvan türlerinin popülasyonlarında ciddi azalışlara sebep olacaktır. Ayrıca doğrudan hissedemeyecek olsak da atmosferdeki rüzgarlar El Nino nedeniyle hızlandığında, Dünya'nın dönüş hızını yavaşlatarak gün uzunluğunun milisaniyelik düzeyde artmasına neden olacaktır.

“The coldest years of the rest of our lives.” ifadesinin gerçeğe dönüştüğü bir dönemdeyiz. Yeni normal; ekstrem sıcak yazlar ve yağış dengesizliğiyle belirginleşen kışlar olacaktır. 2026–2027 Süper El Niño’su da geçici bir anomali değildir. İnsan kaynaklı iklim değişikliği bu tür olayların sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Okyanuslardaki bu dönüşüm, ekosistemlerin ve insan sistemlerinin adaptasyon kapasitesini zorlayan yeni normalin en sert sınavı olacaktır.

Dünya Işıltısı.

Artemis II astronotu Christina Koch, görevin ikinci gününde Orion uzay aracının pencerelerinden Dünya'nın bu görüntüsünü yakaladı. Christina Koch bu videoyu çektiğinde Orion, Dünya'dan yaklaşık 54.400 km uzaklıkta bulunuyordu.

Kredi: NASA

Ne anlatıyordu ki mor dinozor?

Hayatı tehdit eden sorunların sistematik sınıflandırması