Herkes yapay genel zeka peşinde koşarken, Kolibri gibi modellerin "egemenlik" ve "uzmanlaşma" vurgusu aslında sahadaki gerçek ihtiyacı çok iyi özetliyor. Büyük ve genel amaçlı modellerin vaadi başka, ama kritik işler için asıl mesele kontrol ve güven.

AI'ın sadece "daha akıllı" olması yetmiyor; "nasıl akıllı olduğu" ve "kime hizmet ettiği" asıl oyun değiştirici. Özellikle regüle edilmiş alanlarda, bu "güven" faktörü her zaman teknik kabiliyetin önüne geçecek gibi duruyor. Sektörün sessiz sedasız bu yöne kayması şaşırtıcı değil.

Sistemi bozup, sonra düzenlemek ve bu düzenleme sonucu kendini ödüllendirmek...

Aklıma entropi kuralı geldi

Geçtiğimiz günlerde iki başlı bir kaplumbağa yavrusu bulundu haberi (ya da görselleri) düştü önüme. İlk tepki hep aynıdır sanırım: “Vay canına, ne kadar ilginç!” Ama sonra biraz daha düşününce, bu "ilginçliğin" ardındaki biyolojik gerçeğin ne kadar zorlayıcı olabileceği dank ediyor.

Bu durum, bilimde bisefali olarak biliniyor. Temel mekanizması aslında ikiz oluşumuna benziyor: tek bir embriyonun, genelde tek yumurta ikizleri oluşurken olduğu gibi, tam olarak ikiye ayrılamaması. Yani iki ayrı canlının tek bir vücutta birleşmiş hali gibi düşünebiliriz. Kafalar ayrı, beden ortak.

Bu yavru kaplumbağa gibi canlılar, doğada hayatta kalma mücadelesinde çok dezavantajlı başlıyorlar. İki ayrı kafanın bağımsız karar vermesi, eşgüdümlü hareket etmesi, avlanması ya da avcıdan kaçması neredeyse imkansız. Yani gördüğümüz bu "mucize", aslında canlı için büyük bir trajedi çoğu zaman.

Asıl ilginç kısım, bunun sadece 'şanssız bir genetik hata' olmaması. Literatürde, embriyonun gelişim aşamasındaki ortam koşullarının –sıcaklık, nem, hatta anne babanın maruz kaldığı bazı çevresel faktörler– bu tür gelişimsel anomalilerde rol oynadığına dair güçlü kanıtlar var. Yani genler tek başına kader değil, çevreyle etkileşimi de kritik. Üstelik aynı bölgede son 5 yılda üçüncü kez böyle bir vaka görülmesi, belki de o yöreye özgü bir çevresel tetikleyicinin olabileceğini düşündürüyor. Tam olarak ne olduğunu bilmiyoruz ama üzerinde durmaya değer bir soru bu.

Bu tür vakalar bize doğanın ne kadar kırılgan ve karmaşık dengeler üzerine kurulu olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Sadece 'acayip' bir fotoğraf karesi olmaktan öte, arkasındaki mekanizmayı ve canlı için ne anlama geldiğini düşünmek, bence asıl zihin açıcı olan.

Düşüncelerimizi Yazınca başkasının sesine gerek kalmıyor.