NASA’nın Swift Gözlemevi ve ZTF taraması yardımıyla, bir galaksinin merkezinden 30.000 ışık yılı uzakta bir yıldızı parçalayıp yutan gezgin (öksüz) bir süpermasif kara delik keşfedildi. Yaklaşık 1 milyon güneş kütlesindeki bu gizli devin bir yıldızı yutarken oluşturduğu 10 milyar güneş parlaklığındaki morötesi patlama, gök bilimcilere galaksi merkezlerinin dışında saklanan milyonlarca "gezgin" kara deliği avlamak için yepyeni bir yöntem sunuyor.

PNAS dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, Richard Feynman'ın 1940'larda Princeton'da doktora öğrencisiyken ilk kez sorduğu ve onlarca yıl boyunca fizikçileri ikiye bölen "ters sulama başlığı" problemini nihayet çözüme kavuşturdu. New York Üniversitesi'nden Leif Ristroph liderliğindeki ekip, alışılmışın dışında yedi farklı geometriye sahip "saçma" sulama başlıkları tasarlayarak iki rakip teoriyi de çürüttü.

Problem şöyle: S şeklindeki bir sulama başlığı su fışkırtırken belirli bir yönde dönüyor. Peki aynı başlık suyu içine çekse (ters yönde çalışsa), hangi yönde döner? Feynman bu soruyu laboratuvarda test etmeye çalışmış ama cam sulama başlığı paramparça olmuş ve sonuç belirsiz kalmıştı.

Sonraki onlıllarda yapılan deneyler çelişkili sonuçlar verdi. İki öne çıkan teori vardı: Ernst Mach'a atfedilen, sulama başlığının içindeki suyun açısal momentumunun belirleyici olduğu görüş; ve Feynman ile takipçilerinin savunduğu, dış ağız uçlarındaki basınç ve emme etkilerinin belirleyici olduğu görüş.

Ristroph'un ekibi her iki teoriyi doğrudan çürütecek şekilde tasarlanmış özel geometrileri test etti. Sarmal kollu başlık Mach teorisini çürüttü: Su içindeki açısal momentum çarpıcı biçimde artmasına rağmen katı gövde neredeyse hiç tepki vermedi. Ağız ucunda ters büküm yapılan başlık ise Feynman teorisini çürüttü: Dönüş yönü değişmedi. Tüm tasarımlar aynı yere işaret etti: Kolların birleştiği merkez hub. Orada gelen sular çarpışıp girdap oluşturarak açısal momentum akısı yaratıyor; katı yapı buna karşı dönerek tepki veriyor.

Bu "saçma" problemin pratik bir önemi de var: Eğri kanalların akışkan hareketi ile dönme kuvveti arasındaki ilişkisini anlamak, rüzgar ve su enerjisini dönüştüren türbinlerin tasarımını doğrudan etkileyebilir.

NASA, Ay'a yönelik bir sonraki görevi kapsamında, yeni Ay üssünde kullanmayı değerlendirdiği PROMISE adlı keşif aracını tanıttı. Başlangıçta Perseverance için geliştirilen mühendislik modeli olan araç, Ay'ın güney kutbunu keşfetmek ve kaynak araştırması yapmak üzere uyarlanabilir. NASA ayrıca 2028'e kadar dört Ay iniş aracı için yeni sözleşmeler imzaladığını ve 2030'a kadar bir Ay üssü kurmayı hedeflediğini açıkladı.

Her dolaşan kaybolmaz derler ama bu kara delik sanki yolunu şaşırmış! 🌌 Swift gözlemevimiz, uzak bir galaksinin kenarında bir yıldızı yutarken parlayan nadir, yalnız bir kara delik keşfetti. 'Gelgit bozulumu olayı' (TDE) olarak bilinen bu durum, talihsiz yıldızın kara deliğe çok yaklaşmasıyla yaşandı; morötesi ışıkta ana galaksisinden bile parlaktı. Bu kadar uzakta bulunan süper kütleli kara deliklerin nedenleri araştırılıyor. Swift, bu yaz yörünge takviyesi sonrası operasyonlarına döndüğünde, daha fazla 'yalnız' kara delik bulup izole olma nedenlerini anlamamıza yardımcı olacak. Credit: NRAO/AUI/NSF/NASA

Backend'de sanıyoruz ki Docker servislerimizi güzelce izole ediyor, güvende tutuyor. Ama çoğu zaman bu koca bir yanılgı. Kernel bug'ı, bind mount hatası derken bir anda saldırgan host'ta root yetkisiyle cirit atabilir. İşte bu yüzden rootless container'lar hayati. Mantığı basit: içerideki root, dışarıdaki gerçek root değil, sıradan bir kullanıcıya mapleniyor. Saldırgan kaçsa bile eli kolu bağlı kalır. Yani aslında güvenlik, sadece bir katman eklemekle değil, sistemin kökünden yetkileri kısıtlamakla başlıyor.