Harvard Üniversitesi’nden David Reich ve Ali Akbari liderliğindeki araştırmacıların
Nature dergisinde (16 Nisan 2026) yayımladığı devasa çalışma, insan evriminin tarım devrimiyle birlikte duraksadığına dair yaygın inanışı çürüttü. Yaklaşık 16.000 antik insan kalıntısı ve 6.000 modern bireyin DNA’sını analiz eden ekip, son 10.000 yılda Batı Avrasya popülasyonlarında evrimin sadece devam etmekle kalmadığını, aynı zamanda hızlandığını kanıtladı.
Çalışma, doğal seçilimin doğrudan etkilediği tam 479 genetik varyant belirledi. Bu, daha önce sadece 21 varyantın (yetişkinlerde süt sindirimi gibi) bilindiği bu alan için devrim niteliğinde bir artış anlamına geliyor.
Araştırma, kızıl saç ve açık tenle ilişkili genlerin 10.000 yıldır aktif olarak seçildiğini gösteriyor. Bilim insanları bunun, güneş ışığının az olduğu kuzey bölgelerinde tarıma geçilmesiyle (ve beslenmedeki vitamin kaynaklarının değişmesiyle) D vitamini sentezini artırmak için geliştirilen bir hayatta kalma avantajı olduğunu belirtiyor.
Çölyak hastalığı riskini artıran genlerin son 4.000 yılda artması ve tüberküloz riskini artıran TYK2 geninin bir dönem yükselip sonra düşmesi, evrimin ilginç "pazarlıklarını" ortaya koyuyor. Bu riskli genlerin, geçmişteki belirli salgın hastalıklara karşı koruma sağladığı için yaygınlaşmış olabileceği düşünülüyor.
Avcı-toplayıcı dönemde kıtlığa karşı avantaj sağlayan yüksek vücut yağı genlerinin, gıdanın daha istikrarlı hale geldiği tarım toplumlarında "negatif seçilime" uğrayarak azalmaya başladığı görüldü.
Veriler; kellik, diyabet ve romatoid artrit riskini düşüren varyantların modern tarihimizde giderek daha yaygın hale geldiğini gösteriyor.
Gelişmiş hesaplama teknikleri sayesinde "evrimi gerçek zamanlı izlememize" olanak tanıyan bu çalışma, modern biyolojimizi şekillendiren güçlerin nerede ve ne zaman devreye girdiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Evrimsel süreçlerin sadece binlerce yıl önce tamamlanmış bir hikaye değil, bugün bile biyolojimizi sessizce yöneten aktif bir mekanizma olduğu bir kez daha teyit edilmiş oldu.
39 görüntülenme