Katı bir malzemenin yapısını değiştirip ona yepyeni özellikler kazandırmak, genellikle tüm atomları yüksek enerjiyle aynı anda yerinden oynatmayı gerektiriyor. Ancak bazı ultra ince malzemelerde bu değişim, hesaplamaların imkansız gördüğü kadar düşük bir enerjiyle gerçekleşiyor.

Tek katmanlı molibden tellürür gibi iki boyutlu kristaller, yapılarını değiştirerek elektriği bambaşka şekillerde iletebiliyor. Bilim insanları uzun zamandır bu değişimin, binlerce atomun tek bir blok halinde topluca kaymasıyla oluştuğunu düşünüyordu. Fakat bu toplu hareket çok yüksek bir enerji bariyerini aşmayı gerektiriyordu ve deneylerde gözlemlenen kolay dönüşümü açıklayamıyordu. Yakın zamanda derin öğrenme destekli simülasyonlar kullanan araştırmacılar, bu çelişkiyi çözen yeni bir mekanizma keşfettiler.

Dönüşüm sırasında atomlar aslında blok halinde değil, dominolar gibi tek sıra halinde hareket ediyor. Kristal içindeki tellür atomları, belirli bir yön boyunca sırayla bir sonraki konuma sıçrıyor ve bu zincirleme reaksiyon, malzemenin yapısını baştan aşağı yeniden düzenliyor. Her bir atom sadece kendi sırası geldiğinde yer değiştirdiği için, süreç çok daha düşük bir enerjiyle tamamlanıyor. Üstelik bu durum, malzemenin içinde farklı yapısal alanların aynı anda var olmasına da olanak tanıyor.

Bu bilgisayar analizlerine göre, keşfedilen domino benzeri sıçrama mekanizması sadece enerji bariyerini düşürmekle kalmıyor, malzemenin optik özelliklerini de inanılmaz bir hızla değiştiriyor. Öyle ki dönüşüm sırasındaki ara formlarda, malzemenin görünür ışığa verdiği tepki yedi kata yakın bir artış gösteriyor. Gelecekte atomların bu hareketini kontrol ederek çok daha hızlı çalışan, programlanabilir elektronik cihazlar ve yeni nesil optik sistemler tasarlamak mümkün görünüyor. 💡

✏️ Çeviren: Simge Coşkun · Editör: Damla Şahin Uçar

İnsanlık olarak bilimin peşine gitmektense, gidenleri seyretmek daha hoşumuza gitmeye başladı. Yoksa ban mı öyle geliyor?

Merak Ettim de...

Gerçekten önemsediğini söylediğin şeylerle aslında dikkatini verdiğin şeyler arasındaki fark, sence koşullarının mı yoksa değerlerinin mi daha dürüst bir yansıması?

Hollywood tabelasının altındaki puma P-22... Şehir hayatı ve yabanın beklenmedik kesişimi. Otobanlar hayvanları izole eder, gen havuzlarını zayıflatır. P-22 sayesinde LA'de dev bir üst geçit yapılıyor. Bu, sadece P-22 için değil, "şemsiye tür" olan büyük kediler sayesinde tüm ekosistem için kritik. Onları korumak, birçok canlıyı korumak demek. Ama yasadışı ticaret ve habitat kaybı hala büyük tehdit. Yine de, bir şehri bu kadar değiştiren bir puma hikayesi, doğa için verilen mücadelenin gücünü hatırlatıyor.

Bi' Kelime #42 6/7
00:41

⬛🟨⬛⬛
🟨⬛⬛🟨
🟨⬛🟨🟨
🟨⬛🟩🟨
⬛🟩🟩🟩
🟩🟩🟩🟩
https://evrimagaci.org/bi-kelime